ព្រះសហគមន៍គ្រិស្តសាសនា ឣូតូដុក ប្រចាំនៅប្រទេសកម្ពុជា (តំណាងព្រឹទ្ធាចារ្យមូស្គូវ)

សូមជំរាប់សួរ បងប្អូនប្រុសស្រីជាទីគោរព

ព្រះសហគមន៍គ្រិស្តសាសនាអរតូដុក្សគឺជាព្រះសហគមន៍ដែល បង្កើតឡើងដោយព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវគ្រីស្ទរបស់យើង។ នៅប្រទេសកម្ពុជា យើងពិតជាថ្មីស្រឡាង ហើយប្រជាជនខ្មែរភាគច្រើនមិនសូវស្គាល់នូវជំនឿនិងជីវិតរបស់យើង។ ខាងក្រោមនេះគឺជាការណែនាំខ្លីថាយើងជានរណា និងអ្វីដែលយើងជឿ។

គ្រិស្តអរតូដុក្ស ជាគ្រិស្តសាសនាទីមួយ និងដំបូងបំផុត ជាផ្លូវនៃជីវិតដែលផ្តួចផ្តើមដោយព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ និងជារូបកាយដ៏មានជីវិត ដែលរួមឡើងដោយអ្នកដែលជឿលើទ្រង់។ ក្នុងនាមជាស្ថាប័ន គ្រិស្តអរតូដុក្ស គឺជាអង្គការគ្រិស្តសាសនាធំជាងគេទីពីរនៅលើពិភពលោក ដែលមានអ្នកកាន់ពី 225 ទៅ 300 លាននាក់។

តាមប្រវត្តិសាស្រ្ត ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សជាព្រះសហគមន៍ដែលមានវ័យចំណាស់បំផុតក្នុងចំណោមព្រះសហគមន៍គ្រិស្តសាសនាទាំងអស់។ ឯចុងប៊ សហគមន៍គ្រឹស្តសាសនានីមួយៗអាចតាមដានប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន រហូតដល់ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សវិញនៅទីបំផុត។ នៅក្នុងទំព័រនៃគម្ពីរសញ្ញាថ្មី យើងបានអានពីការចាប់ផ្តើមនៃព្រះសហគមន៍ ហើយសូម្បីតែសព្វថ្ងៃនេះ គ្រិស្តអរតូដុក្ស ក៏នៅតែបន្តរស់នៅក្នុងកន្លែងភាគច្រើនដែលបានរៀបរាប់នៅក្នុងគម្ពីរសញ្ញាថ្មី ជាកន្លែងដែលពួកសាវកបានផ្សព្វផ្សាយដំណឹងល្អជាលើកដំបូង។ នេះគឺជាព្រះសហគមន៍ដែលបានសរសេរ ចងក្រង និងធ្វើបទគម្ពីរបរិសុទ្ធ ដែលបានបង្កើតសេចក្ដីប្រកាសនៃជំនឿប្រពៃណីនៃសាសនាគ្រឹស្ត ហើយនិងបានជឿ និងរស់នៅដូចគ្នាដដែលអស់រយៈពេល 2,000 ឆ្នាំមកហើយ។

សព្វថ្ងៃនេះ សហគមន៍ដ៏ធំបំផុតរបស់គ្រិស្តសាសនាអរតូដុក្ស មានជាចម្បងនៅអឺរ៉ុបខាងកើត និងមជ្ឈិមបូព៌ា ទោះបីជាមានសហគមន៍ធំនៅអាមេរិកខាងជើង អឺរ៉ុបខាងលិច អាហ្វ្រិក អាស៊ី និងអូស្ត្រាលី ជាចម្បងតាមរយៈអន្តោប្រវេសន៍នៅសតវត្សទី 19 និង 20 ប៉ុន្តែក៏តាមរយៈ  ការកើនឡើងនៃចំនួនអ្នកប្រែចិត្តជឿជាច្រើនផងដែរ។  វាគឺជាការរួបរួមរបស់គ្រិស្តបរិស័ទធំជាងគេទីពីរនៅក្នុងពិភពលោក ដែលមានទំហំតូចជាងព្រះសហគមន៍រ៉ូម៉ាំងកាតូលិក។

ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សនៅកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈបេសកកម្មរបស់ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សនៃរុស្ស៊ី។  បច្ចុប្បន្ននេះ យើងមានព្រះសហគមន៍ចំនួន ៣ គឺនៅរាជធានីភ្នំពេញ ព្រះសីហនុ និងខេត្តសៀមរាប។  ព្រះសហគមន៍ទាំងអស់ត្រូវបានរួបរួមនៅក្នុង ការគ្រប់គ្រងតែមួយ។ ក្រោមការដឹកនាំខាងវិញ្ញាណរបស់ មេត្រាប៉ូលីត នៃប្រទេសសិង្ហបុរី និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

វិវរណៈៈ ព្រះត្រីឯក ​​​​​(ព្រះមួយមានអង្គបី)

ព្រះត្រីឯក

គ្រិស្តអរតូដុក្សជឿថា ព្រះជាម្ចាស់បានបើកសម្តែងអង្គទ្រង់ដល់យើង ជាពិសេសនៅក្នុងវិវរណៈរបស់ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ដែលយើងស្គាល់ថាជាព្រះរាជបុត្រានៃព្រះជាម្ចាស់។  វិវរណៈមកពីព្រះជាម្ចាស់ សេចក្តីស្រឡាញ់របស់ទ្រង់ និងគោលបំណងរបស់ទ្រង់ ត្រូវបានបង្ហាញ និងសហសម័យនៅក្នុងជីវិតនៃព្រះសហគមន៍ជានិច្ច ដោយព្រះចេស្ដានៃព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ។

ជំនឿគ្រិស្តអរតូដុក្សមិនបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការវិភាគជំនឿរបស់មនុស្សជាតិ ឬជាមួយនឹងអ្វីដែលហៅថា “ការបញ្ចាក់” សម្រាប់អត្ថិភាពនៃព្រះជាម្ចាស់ ឬជាមួយនឹងការស្វែងរករទេវភាពរបស់មនុស្សឡើយ។  ដើមកំណើតនៃជំនឿគ្រិស្តអរតូដុក្ស គឺជាការបង្ហាញខ្លួនដោយអង្គឯងនៃព្រះជាម្ចាស់។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ការអធិស្ឋានពេលព្រឹករបស់ព្រះសហគមន៍បានបញ្ជាក់ ហើយរំឭកយើងអំពីរឿងនេះដោយការប្រកាសថា « ព្រះជាម្ចាស់ជាព្រះអម្ចាស់ ហើយទ្រង់បានបើកសម្ដែងអង្គទ្រង់ដល់យើង » ។  ខណៈដែលភាពខាងក្នុងនៃព្រះជាម្ចាស់នៅតែមិនអាចបានដឹង និងមិនអាចចូលទៅជិតបាន ព្រះជាម្ចាស់ក៏បានសម្ដែងអង្គទ្រង់ដល់យើង ហើយព្រះសហគមន៍ក៏បានទទួលពិសោធជាមួយទ្រង់ជាព្រះវរបិតា ព្រះរាជបុត្រា និងព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ។

គោលលទ្ធិនៃព្រះត្រីឯក ដែលជាចំណុចស្នូលនៃជំនឿគ្រិស្តអរតូដុក្ស មិនមែនជាលទ្ធផលនៃការវិភាគដ៏តឹងរឹងណាមួយទេ ប៉ុន្តែជាបទពិសោធន៍ដ៏លើសលប់ទទួលបាមមកពីព្រះជាម្ចាស់។ គោលលទ្ធិនេះបញ្ជាក់ថាមានព្រះជាម្ចាស់តែមួយគត់ ដែលក្នុងទ្រង់មានអង្គបីផ្សេងៗពីគ្នា។  អាចនិយាយម្យ៉ាងទៀតថា ពេលយើងមានជំនួបនឹងព្រះវរបិតា ព្រះរាជបុត្រា ឬព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ នោះយើងពិតជាបានទទួលនូវបទពិសោធនៃជំនួបជាមួយព្រះជាម្ចាស់។ ខណៈដែល ព្រះត្រៃឯក គឺជាអច្ឆរិយៈភាព ដែលមិនអាចអោយយល់បានពេញលេញក៏ដោយ គ្រិស្តអរតូដុក្សជឿថា យើងអាចចូលរួមយ៉ាងពិតប្រាកដនៅក្នុងព្រះត្រីឯកតាមរយៈជីវិតនៃព្រះសហគមន៍ ជាពិសេសតាមរយៈការប្រារព្ធពិធីអភិបូជា និងសាក្រាម៉ង់របស់យើង និងពិធីដែលមិនមែនជាសាក្រាម៉ង់ផងដែរ។

ព្រះជាម្ចាស់ព្រះវបិតា

ព្រះជាម្ចាស់ព្រះវបិតាគឺជាក្បាលប្រភពនៃព្រះត្រីឯកដ៏វិសុទ្ធ។  បទគម្ពីរបង្ហាញថាព្រះជាម្ចាស់តែមួយគឺជាអង្គបី—ព្រះវរបិតា ព្រះរាជបុត្រា និងព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ—ដែលចែកធម្មជាតិដ៏ទេវភាពតែមួយអស់កល្បជានិរត្ត។  មកពីព្រះវរបិតា ព្រះរាជបុត្រាត្រូវបានបង្កើតឡើងមុនគ្រប់សម័យកាល និងគ្រប់ពេលវេលា (ទំនុកដំកើង ២:៧; កូរិនថូសទី២ ១១:៣១)។  វាក៏មកពីព្រះវរបិតាដែរ ដែលព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធយាងចេញមកជាអស់កល្បជានិច្ច (យ៉ូហាន ១៥:២៦)។  តាមរយៈព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ និងនៅក្នុងព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ យើងបាន ស្គាល់ព្រះវរបិតា (ម៉ាថាយ ១១:២៧)។  ព្រះជាព្រះវរបិតាបានបង្កើតអ្វីៗទាំងអស់តាមរយៈព្រះរាជបុត្រា ដោយព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ (លោកុប្បត្តិ ១; ២; យ៉ូហាន ១:៣; យ៉ូប ៣៣:៤) ហើយយើងត្រូវបានកោះហៅឲ្យថ្វាយបង្គំទ្រង់ (យ៉ូហាន ៤:២៣)។  ព្រះវបិតាស្រឡាញ់យើង ហើយចាត់ព្រះរាជបុត្រាទ្រង់មកដើម្បីប្រទានជីវិតអស់កល្បជានិច្ចដល់យើង (យ៉ូហាន ៣:១៦)។

ព្រះយេស៊ូគ្រីស្ត

ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ គឺជាអង្គទីពីរនៃព្រះត្រីឯក ដែលកើតពីព្រះវរបិតាមកអស់កល្បជានិរត្ត។  ទ្រង់បានក្លាយជាមនុស្ស ហើយដូច្នេះ ទ្រង់គឺជាព្រះជាម្ចាស់ពេញលេញ និងជាមនុស្សពេញលេញ។  ការយាងមកផែនដីរបស់ទ្រង់ត្រូវបានព្យាករណ៍នៅក្នុងគម្ពីរសញ្ញាចាស់ដោយពួកព្យាការី។  ដោយសារព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទគឺជាបេះដូងនៃសាសនាគ្រិស្ត ព្រះសហគមន៍គ្រិស្តអរតូដុក្សបានយកចិត្តទុកដាក់ច្រើន  ក្នុងបការស្គាល់ទ្រង់ជាជាងចំពោះអ្វីទាំងអស់ឬនរណាម្នាក់ផ្សេងទៀត។

ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ

ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធគឺជាបុគ្គលមួយនៃព្រះត្រីឯក ហើយជាអង្គមួយនៅក្នុងព្រះសារធាតុតែមួយជាមួយព្រះវរបិតា។  គ្រិស្តបរិស័ទអរតូដុក្សប្រកាសម្តងហើយម្តងទៀតថា “ខ្ញុំជឿលើព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ; ជាព្រះអង្គម្ចាស់ និងជាអ្នកប្រទានជីវិត; ព្រះអង្គចេញពីព្រះវរបិតាមក, ដែលរួមជាមួយនឹងព្រះវរបិតានិងព្រះបុត្រា ត្រូវបានគោរពបូជា និងថ្វាយសិរីរុងរឿង…” ទ្រង់ត្រូវបានគេហៅថា “ការសន្យារបស់ព្រះវរបិតា។  » ( កិច្ចការ 1:4 ) ប្រទានដោយព្រះគ្រីស្ទជាអំណោយដល់ព្រះសហគមន៍ ដើម្បីផ្តល់អំណាចដល់ព្រះសហគមន៍សម្រាប់បម្រើព្រះ (កិច្ចការ 1:8) ដើម្បីដាក់សេចក្តីស្រឡាញ់របស់ព្រះជាម្ចាស់ក្នុងចិត្តរបស់យើង (រ៉ូម 5:5) និងដើម្បីចែកចាយ  អំណោយទានខាងវិញ្ញាណ (កូរិនថូសទី១ ១២:៧–១៣) និងគុណធម៌ (កាឡាទី ៥:២២, ២៣) សម្រាប់ជីវិតគ្រីស្ទបរិស័ទ និងសាក្សី។  គ្រិស្តបរិស័ទគ្រិស្តអរតូដុក្ស ជឿលើការសន្យាក្នុងព្រះគម្ពីរដែលថា ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធត្រូវបានប្រទានឱ្យក្នុងពិធីគ្រីសម៉ា (ពិធីទទួលប្រេងតាំងដ៏វិសុទ្ធ) នៅក្នុងពិធីជ្រមុជទឹក (កិច្ចការ 2:38)។  យើងត្រូវតែរីកចម្រើននៅក្នុងបទពិសោធន៍របស់យើងជាមួយព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធអស់មួយជីវិតរបស់យើង។

ការចាប់កំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូគ្រិស្ត

រួមជាមួយនឹងជំនឿលើព្រះត្រីឯកដ៏វិសុទ្ធ គោលលទ្ធិនៃ ការចាប់កំណើត កាន់កាប់ទីតាំងកណ្តាលមួយនៅក្នុងការបង្រៀននៃ ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្ស។  យោងទៅតាមជំនឿគ្រិស្តអរតូដុក្ស ព្រះយេស៊ូវគឺមិនត្រឹមតែជាបុរសម្នាក់ដែលគោរពបូជាខ្ចាប់ខ្ជួន ឬជាគ្រូបង្រៀនដ៏ជ្រាលជ្រៅខាងសីលធម៌នោះទេ។  ទ្រង់គឺជាព្រះរាជបុត្រានៃព្រះជាម្ចាស់ ដែលបានក្លាយជាបុត្រមនុស្ស។គោលលទ្ធិនៃ ការចាប់កំណើត គឺជាការបង្ហាញនៃបទពិសោធន៍របស់ព្រះសហគមន៍អំពីព្រះគ្រីស្ទ។  នៅក្នុងទ្រង់ ព្រះទេវភាពត្រូវបានរួបរួមជាមួយនឹងមនុស្សជាតិដោយគ្មានការបំផ្លិចបំផ្លាញនៃភាពពិតទាំងពីរ។  ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទគឺពិតជាព្រះជាម្ចាស់ដែលមានចំណែកក្នុងភាពពិតដែលដូចគ្នាទៅនឹងព្រះវរបិតា និងព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធដែរ ។ ជាងនេះទៅទៀត ទ្រង់ពិតជាមនុស្សម្នាក់ដែលចែករំលែកជាមួយយើងនូវអ្វីៗទាំងអស់ដែលជាមនុស្ស។  ព្រះសហគមន៍ជឿថា ក្នុងនាមជាព្រះជាម្ចាស់-មនុស្សដ៏ពិសេស ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទបានស្ដារមនុស្សជាតិឱ្យមានទំនាក់ទំនងជាមួយព្រះឡើងវិញ។

ដោយការបង្ហាញព្រះត្រីឯកដ៏វិសុទ្ធ ដោយការបង្រៀនពីអត្ថន័យពិតនៃជីវិតមនុស្ស និងដោយការយកឈ្នះលើអំណាចនៃអំពើបាប និងសេចក្ដីស្លាប់តាមរយៈការរស់ឡើងវិញរបស់ទ្រង់ ព្រះគ្រីស្ទគឺជាការបង្ហាញដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតនៃសេចក្ដីស្រឡាញ់របស់ព្រះជាម្ចាស់ជាព្រះវរបិតាសម្រាប់រាស្ដ្ររបស់ទ្រង់ ដែលមានវត្តមាននៅគ្រប់សម័យកាល និង  នៅគ្រប់កន្លែង ដោយព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ តាមរយៈជីវិតនៃព្រះសហគមន៍។ ពួកលោកឪពុកដ៏អស្ចារ្យនៃព្រះសហគមន៍បានសង្ខេបព័ន្ធកិច្ចរបស់ព្រះគ្រីស្ទនៅក្នុងការបញ្ជាក់យ៉ាងជឿជាក់ថា « ព្រះជាម្ចាស់បានក្លាយជាអ្វីដែលជាយើង ដូច្នេះយើងអាចក្លាយជាអ្វីដែលជាទ្រង់ » ។

អាជ្ញា (សិទ្ធិអំណាច)

ពី​ព្រោះ​វា​កើត​ឡើង​តាម​រយៈ​ពួក “អាផូស្តូឡូស” ​ទាំង​១២នាក់ និង​បាន​រក្សា​ភាព​ស្មោះ​ត្រង់​ចំពោះ​ការ​បង្រៀន​របស់​ពួក​គេ ហើយគ្រប់​ទាំង​សេចក្តី​បង្រៀន​របស់ពួកគេ​សុទ្ធ​តែ​បាន​កត់​ចុះ​នៅ​ក្នុ​ងព្រះ​គម្ពីរ ​មិន​មែន​មាន​តែ​ផ្នែក​ណា​មួយ​នោះ​ទេ។ ព្រះសហគមន៍​ក៏​មាន​លក្ខណៈ​ដូចពួកអាផូស្តូឡូសនៅ​លើ​ទំរង់​នៃ​ការ​គ្រប់​គ្រង​ផង​ដែរ ដោយ​តែងតែ​បាន​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​អ្នក​បន្ត​វេន្ត​ពី​ពួកអាផូស្តូឡូស។ អ្នក​បន្ត​វេន្ត​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​ហៅ​ថាបីស្សប់ ហើយ​រួម​គ្នា​នៅ​ក្នុ​ងរូប​កាយ​តែ​មួយ​ដែល​បង្កើត​បាន​ជាព្រះសហគមន៍​តំបន់ ដែល​ចែក​រំលែក​នូវ​ជំនឿដូច​គ្នា និង​នៅក្នុងការរួបរួមគ្នាទៅវិញទៅមក។

ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សមានប្រភពមហាអាជ្ញាពីរគឺ៖ ព្រះគម្ពីរដ៏វិសុទ្ធ និងប្រពៃណីដ៏វិសុទ្ធ។  ព្រះគម្ពីរដ៏វិសុទ្ធមានបូករួមទាំងសំណេរគម្ពីរសញ្ញាថ្មី និងគម្ពីរសញ្ញាចាស់។ គម្ពីរសញ្ញាថ្មីបង្ហាញពីលក្ខណៈរបស់មនុស្ស និងដ៏ទេវភាពរបស់ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ និងការបង្រៀនដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ទ្រង់ ដែលយើងត្រូវធ្វើតាម។  គម្ពីរសញ្ញាចាស់គឺជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ជនជាតិហេព្រើរ។ និងមានបំពេញដោយសំណេរដ៏ពិសិដ្ឋផ្សេងៗដូចជា ពាក្យទំនាយ និងសំណេរបស់ពួកព្យាការី ដែលបានទាយទុកមុនអំពីការយាងមករបស់ព្រះមេស្ស៊ី។  ដូច្នេះ វាបម្រើជាការណែនាំដល់វិវរណៈ និងសារលិខិតសង្គ្រោះនៃព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី។

ព្រះគម្ពីរ

បទគម្ពីរដ៏វិសុទ្ធត្រូវបានអោយតម្លៃយ៉ាងខ្លាំងដោយព្រះសហគមន៍អរតូដុក្ស  សារៈសំខាន់របស់វាត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងការពិតដែលថាផ្នែកមួយនៃព្រះគម្ពីរតែងត្រូវបានអាននៅគ្រប់ការថ្វាយបង្គំទាំងអស់។  ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្ស មើលឃើញថាខ្លួនជាអាណាព្យាបាល និងជាអ្នកអារកាត់បទគម្ពីរ។  ដូចដែលសន្តប៉ុលបានសរសេរទៅសន្តធីម៉ូថេ នោះគឺព្រសហគមន៍ « ជាសសរស្តម្ភ និងជាមូលដ្ឋាននៃសេចក្តីពិត » ( ទី ១ ធីម៉ូថេ 3:15 ) ។ ព្រះសហគមន៍ជឿថាសៀវភៅព្រះគម្ពីរគឺជាសាក្សីដ៏មានតម្លៃចំពោះវិវរណៈរបស់ព្រះ។  គម្ពីរសញ្ញាចាស់គឺជាបណ្តុំនៃសៀវភៅនៃរចនាប័ទ្មអក្សរសាស្ត្រផ្សេងៗដែលបង្ហាញពីវិវរណៈរបស់ព្រះដល់ជនជាតិអ៊ីស្រាអែលបុរាណ។ ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សចាត់ទុកគម្ពីរសញ្ញាចាស់ថាជាការរៀបចំសម្រាប់ការយាងមករបស់ព្រះគ្រីស្ទ ហើយជឿថាវាគួរតែត្រូវបានអានដោយពន្លឺនៃវិវរណៈរបស់ទ្រង់។ គម្ពីរសញ្ញាថ្មីគឺផ្តោតលើបុគ្គល និងកិច្ចការរបស់ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ និងការបង្ហូរព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធនៅក្នុងព្រះសហគមន៍នាសម័យដើម។  ដំណឹងល្អទាំងបួនគឺជាអំពីដំណើជីវិត និងការបង្រៀនរបស់ព្រះគ្រីស្ទ ដោយផ្តោតលើការសុគត និងការរស់ឡើងវិញរបស់ទ្រង់។  ឯសំបុត្ររបស់សាវ:ទាំងម្ភៃមួយ និងកិច្ចការរបស់ពួកសាវក ត្រូវបានឧទ្ទិសដល់ជីវិតគ្រីស្ទបរិស័ទ និងការអភិវឌ្ឍន៍នៃព្រះសហគមន៍សម័យដើម។  រីឯសៀវភៅវិវរណៈ គឺជាអត្ថបទដែលជានិមិត្ដរូបយ៉ាងខ្លាំង ដែលមើលទៅលើការយាងមកវិញរបស់ព្រះគ្រីស្ទ។ គម្ពីរសញ្ញាថ្មី ជាពិសេសគម្ពីដំណឹងល្អគឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ចំពោះគ្រិស្តអរតូដុក្ស ពីព្រោះនៅទីនេះហើយដែលត្រូវបានគេរកឃើញជាសាក្សីជាលាយលក្ខណ៍អក្សរចំពោះវិវរណៈដ៏ល្អឥតខ្ចោះរបស់ព្រះជាម្ចាស់នៅក្នុងការចាប់កំណើតនៃព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ដែលព្រះរាជបុត្រានៃព្រះជាម្ចាស់

ប្រពៃណី

ប្រពៃណីដ៏វិសុទ្ធ ដែលបទគម្ពីរដ៏វិសុទ្ធជាផ្នែកមួយក្នុងនោះ ហើយរួមមានសំណេរ ការបង្រៀន និងកិច្ចការរបស់ពួកសាវ័ក ពួកសត្តបុគ្គល ទុក្ករបុគ្គល និងពួកលោកឪពុកនៃព្រះសហគមន៍ ប្រពៃណីពិធីលីទូហ្គីយ៉ា និងសាក្រាម៉ង់របស់ព្រះសហគមន៍គ្រប់សម័យកាល និង ប្រពៃណីផ្ទាល់មាត់របស់ព្រះសហគមន៍សម័យដើម   និងការសម្រេចចិត្តរបស់ក្រុមប្រឹក្សារួមជាដើម ។  ប្រាជ្ញា និងបទពិសោធន៍សមូហភាពទាំងនេះ ត្រូវបានបញ្ចូលគ្នា អស់ជាច្រើនសតវត្សមកហើយ ដើម្បីបង្កើតជាមហាប្រភពនៃអាជ្ញាដ៏ពិសិដ្ឋទីពីរនេះ។

ខណៈដែលព្រះគម្ពីរត្រូវបានរក្សាទុកជាកំណត់ត្រាដ៏មានតម្លៃនៃវិវរណៈរបស់ព្រះជាម្ចាស់ វាមិនមានវិវរណៈនោះទាំងស្រុងនោះឡើយ ។ ព្រះគម្ពីរត្រូវបានចាត់ទុកជាការបង្ហាញតែមួយគត់នៃវិវរណៈរបស់ព្រះជាម្ចាស់ នៅក្នុងជីវិតបន្តបន្ទាប់នៃរាស្ដ្រររបស់ទ្រង់។ ព្រះគម្ពីរគឺជាផ្នែកមួយនៃកំណប់នៃសេចក្ដីជំនឿ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រពៃណី។ ពាក្យប្រពៃណី នៅក្នុងភាសាក្រិក paradosis និងជាភាសាឡាតាំង traditio មានន័យថា “ប្រគល់” ឬ “ផ្ដល់អោយ” ។

ប្រពៃណីដ៏វិសុទ្ធគឺមិនសំដៅទៅលើ «ប្រពៃណីរបស់មនុស្ស» ដែលព្រះយេស៊ូវបានថ្កោលទោស (ម៉ាកុស 7:8) ទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ គឺជាការរក្សានៃសេចក្តីជំនឿដែលសាវកប៉ុលបានអធិប្បាយ ដោយជំរុញឱ្យព្រះសហគមន៍នៅទីក្រុងថែស្សាឡូនិកថា ”ចូរ​ឈរ​ឲ្យ​មាំ‌មួន ហើយ​កាន់​ខ្ជាប់​តាមប្រពៃណី​ដែល​យើង​បាន​បង្រៀន​អ្នក​រាល់​គ្នា​ចុះ ទោះ​ដោយ​ពាក្យ​សម្ដី​ផ្ទាល់ ឬ​សំបុត្រ​ក្តី។ (២ថែស្សា ២:១៥) ហើយលើកទឹកចិត្ដអ្នកនៅក្រុងកូរិនថូសដោយពាក្យថា“ខ្ញុំ​សូម​សរសើរ​អ្នក​រាល់​គ្នា ព្រោះ​អ្នក​រាល់​គ្នា​នឹ​ក​ចាំ​ពី​ខ្ញុំ​ក្នុង​គ្រប់​ការ​ទាំង‌អស់ ហើយកា​ន់​តាម​ប្រពៃណីដែល​ខ្ញុំ​បាន​បង្រៀន​ដល់​អ្នក​រាល់​គ្នា។”  (១កូរិនថូស ១១:២)។

ប្រពៃណីមានន័យថាដែល«ប្រគល់»ពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់។ បន្ថែមពីលើសាក្សីនៃសេចក្តីជំនឿនៅក្នុងបទគម្ពីរជំនឿគ្រិស្តអរតូដុក្សប្រារព្ធនៅក្នុងពិធីអភិបូជា; ដែលបង្រៀនដោយពួកឪពុក  បានលើកតម្កើងដោយពួកបរិសុទ្ធ  បង្ហាញនៅក្នុងការអធិស្ឋាន ទំនុកតម្កើង និងរូបអាយខន  ការពារដោយក្រុមប្រឹក្សារួមទាំង ប្រាំពីរ  បញ្ចូលក្នុង គោលជំនឿនីសៀ  បង្ហាញនៅក្នុងបញ្ហារសង្គម;  ហើយដោយអំណាចនៃព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ វាត្រូវបានរស់នៅក្នុងព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សគ្រប់តំបន់។

សេចក្ដីប្រកាសនៃជំនឿ

សេចក្ដីប្រកាសនៃជំនឿណៃសៀន ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្រុមប្រឹក្សាក្រុងណៃសៀ ក្នុង ឆ្នាំ 325 និងក្រុងខនស្ទែនទីណូបែល ក្នុងឆ្នាំ 381 ត្រូវបានទទួលស្គាល់តាំងពីពេលនោះមកថាជាការប្រកាសប្រកបដោយសិទ្ធិអំណាចនៃមូលដ្ឋានជំនឿរបស់ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្ស។  សេចក្ដីប្រកាសនៃជំនឿត្រូវបានសំដៅជាញឹកញាប់ថាជា “និមិត្តសញ្ញានៃសេចក្តីជំនឿ” ។  ការពិពណ៌នានេះបង្ហាញថា “សេចក្ដីប្រកាសនៃជំនឿ” មិនមែនជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍វិភាគទេ ប៉ុន្តែវាចង្អុលបង្ហាញពីការពិតដែលធំជាងខ្លួនវា ហើយដែលវាធ្វើជាសាក្សី។  ជាច្រើនជំនាន់មកហើយដែល សេចក្ដីប្រកាសនៃជំនឿគឺជាលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៃសេចក្តីជំនឿពិតប្រាកដ និងជាមូលដ្ឋាននៃការអប់រំគ្រីស្ទបរិស័ទ។

សេចក្ដីប្រកាសនៃជំនឿមានសេចក្ដីសង្ខេបជាមូលដ្ឋានរបស់ព្រះសហគមន៍អំពីសេចក្ដីពិតនៃសេចក្ដីប្រកាសនៃជំនឿ។  វាមានអត្ថបទដប់ពីរអត្ថបទនៃសេចក្ដីប្រកាសនៃជំនឿ ណៃសៀន-ខនស្ទែនទីណូបែល ហើយត្រូវបានសូត្រនៅឯពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹក និងក្នុងអំឡុងពេលពិធីលីទូហ្គីយ៉ាដ៏ទេវភាពនីមួយៗ៖

1, ខ្ញុំជឿលើព្រះជាម្ចាស់តែមួយ; ព្រះវរបីតាដ៏មានឬទ្ធានុភាពខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត; អ្នកបង្កើតឋានសួគ៌ និងផែនដី; និងគ្រប់អ្វីៗទាំងអស់ទាំងមើលឃើញ និងមើលមិនឃើញ។

2, ខ្ញុំជឿលើព្រះអម្ចាស់យេស៊ូគ្រីស្ទតែមួយ; ដែលជាព្រះរាជបុត្រានៃព្រះជាម្ចាស់; ជាព្រះរាជបុត្រាតែមួយគត់; មានកំណើតពីព្រះវរបិតាមុនពេលវេលាទាំងអស់; ទេវភាពពន្លឺមកពីទេវភាពពន្លឺ; ព្រះពិតមកពីព្រះពិត; បានប្រសូតប៉ុន្តែមិនត្រូវបានបង្កើត; ព្រះសារធាតុតែមួយជាមួយព្រះវរបិតា; តាមរយៈទ្រង់អ្វីទាំងអស់ត្រូវបានបង្កើតឡើង។

3, សម្រាប់មនុស្សលោកនិងសម្រាប់ការសង្គ្រោះរបស់យើង; ទ្រង់បានយាងចុះពីឋានសួគ៌; និងបានចាប់កំណើតពីព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធនិងម៉ារីព្រហ្មចារី; និងបានក្លាយជាមនុស្ស។

4, ព្រះអង្គត្រូវបានចាប់ឆ្កាងសម្រាប់ពួកយើងទាំងអស់គ្នា; ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប៉ុនទីពីឡាត, ទ្រង់ត្រូវបានរងទុក្ខ, និងត្រូវបានបញ្ចុះសព។

5, ទ្រង់បានរស់ឡើងវិញនៅថ្ងៃទីបីយោងតាមគម្ពីរ។

6, និងបានឡើងទៅឋានសួគ៌ ហើយអង្គុយនៅខាងស្ដាំដៃនៃព្រះវរបិតា។

7, ហើយទ្រង់នឹងយ៉ាងមកវិញ ពេញដោយសិរីរុងរឿង; នឹងវិនិច្ឆ័យគ្រប់មនុស្សរស់និងស្លាប់ទាំងអស់; ហើយព្រះរាជាណាចក្ររបស់ទ្រង់ស្ថិតនៅគ្មានទីបញ្ចប់។

8, ខ្ញុំជឿលើព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ; ព្រះអង្គម្ចាស់អ្នកប្រទានជីវិត; ព្រះអង្គចេញពីព្រះវរបិតាមក, ដែលរួមជាមួយនឹងព្រះវរបិតានិងព្រះបុត្រា ទទួលយកការគោរពបូជា និងការថ្វាយសិរីរុងរឿង, ហើយបានមានព្រះបន្ទូលតាមរយៈពួកព្យាការី។

9, ខ្ញុំជឿលើព្រះសហគមន៍តែមួយ ដ៏វិសុទ្ធ ជាសកល និងបន្តពីពួកសាវ័ក;

10, ខ្ញុំទទួលស្គាល់ពិធីជ្រមុជទឹកតែមួយគត់ សម្រាប់ការអភ័យបាប។

11, ខ្ញុំរំពឹងការរស់ឡើងវិញនៃអ្នកស្លាប់

12, ហើយនិងជីវិតនៃពិភពមួយទៀតដែលនឹងមកដល់។

អាម៉ែន

ការពន្យល់ខ្លីៗអំពីជំនឿរបស់យើង

អត្ថបទខាងក្រោមផ្តល់នូវការសង្ខេបខ្លីៗមួយចំនួនដែលពង្រីកលើអត្ថន័យនៃ សេចក្ដីប្រកាសនៃជំនឿ និងលម្អិតលើការសន្និដ្ឋានដែលសហគមន៍គោរពប្រណិប័តន៍ព្រះគ្រីស្ទបានមកដល់ក្នុងអំឡុងពេល 2,000 ឆ្នាំមកនេះ។​

ព្រះជាម្ចាស់ព្រះវបិតា

ព្រះជាម្ចាស់ព្រះវបិតាគឺជាក្បាលប្រភពនៃព្រះត្រីឯកដ៏វិសុទ្ធ។  បទគម្ពីរបង្ហាញថាព្រះជាម្ចាស់តែមួយគឺជាអង្គបី—ព្រះវរបិតា ព្រះរាជបុត្រា និងព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ—ដែលចែកធម្មជាតិដ៏ទេវភាពតែមួយអស់កល្បជានិរត្ត។  មកពីព្រះវរបិតា ព្រះរាជបុត្រាត្រូវបានបង្កើតឡើងមុនគ្រប់សម័យកាល និងគ្រប់ពេលវេលា (ទំនុកដំកើង ២:៧; កូរិនថូសទី២ ១១:៣១)។  វាក៏មកពីព្រះវរបិតាដែរ ដែលព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធយាងចេញមកជាអស់កល្បជានិច្ច (យ៉ូហាន ១៥:២៦)។  តាមរយៈព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ និងនៅក្នុងព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ យើងបាន ស្គាល់ព្រះវរបិតា (ម៉ាថាយ ១១:២៧)។  ព្រះជាព្រះវរបិតាបានបង្កើតអ្វីៗទាំងអស់តាមរយៈព្រះរាជបុត្រា ដោយព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ (លោកុប្បត្តិ ១; ២; យ៉ូហាន ១:៣; យ៉ូប ៣៣:៤) ហើយយើងត្រូវបានកោះហៅឲ្យថ្វាយបង្គំទ្រង់ (យ៉ូហាន ៤:២៣)។  ព្រះវបិតាស្រឡាញ់យើង ហើយចាត់ព្រះរាជបុត្រាទ្រង់មកដើម្បីប្រទានជីវិតអស់កល្បជានិច្ចដល់យើង (យ៉ូហាន ៣:១៦)។

ព្រះយេស៊ូគ្រីស្ត

ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ គឺជាអង្គទីពីរនៃព្រះត្រីឯក ដែលកើតពីព្រះវរបិតាមកអស់កល្បជានិរត្ត។  ទ្រង់បានក្លាយជាមនុស្ស ហើយដូច្នេះ ទ្រង់គឺជាព្រះជាម្ចាស់ពេញលេញ និងជាមនុស្សពេញលេញ។  ការយាងមកផែនដីរបស់ទ្រង់ត្រូវបានព្យាករណ៍នៅក្នុងគម្ពីរសញ្ញាចាស់ដោយពួកព្យាការី។  ដោយសារព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទគឺជាបេះដូងនៃសាសនាគ្រិស្ត ព្រះសហគមន៍គ្រិស្តអរតូដុក្សបានយកចិត្តទុកដាក់ច្រើន  ក្នុងបការស្គាល់ទ្រង់ជាជាងចំពោះអ្វីទាំងអស់ឬនរណាម្នាក់ផ្សេងទៀត។

ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ

ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធគឺជាបុគ្គលមួយនៃព្រះត្រីឯក ហើយជាអង្គមួយនៅក្នុងព្រះសារធាតុតែមួយជាមួយព្រះវរបិតា។  គ្រិស្តបរិស័ទអរតូដុក្សប្រកាសម្តងហើយម្តងទៀតថា “ខ្ញុំជឿលើព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ; ជាព្រះអង្គម្ចាស់ និងជាអ្នកប្រទានជីវិត; ព្រះអង្គចេញពីព្រះវរបិតាមក, ដែលរួមជាមួយនឹងព្រះវរបិតានិងព្រះបុត្រា ត្រូវបានគោរពបូជា និងថ្វាយសិរីរុងរឿង…” ទ្រង់ត្រូវបានគេហៅថា “ការសន្យារបស់ព្រះវរបិតា។  » ( កិច្ចការ 1:4 ) ប្រទានដោយព្រះគ្រីស្ទជាអំណោយដល់ព្រះសហគមន៍ ដើម្បីផ្តល់អំណាចដល់ព្រះសហគមន៍សម្រាប់បម្រើព្រះ (កិច្ចការ 1:8) ដើម្បីដាក់សេចក្តីស្រឡាញ់របស់ព្រះជាម្ចាស់ក្នុងចិត្តរបស់យើង (រ៉ូម 5:5) និងដើម្បីចែកចាយ  អំណោយទានខាងវិញ្ញាណ (កូរិនថូសទី១ ១២:៧–១៣) និងគុណធម៌ (កាឡាទី ៥:២២, ២៣) សម្រាប់ជីវិតគ្រីស្ទបរិស័ទ និងសាក្សី។  គ្រិស្តបរិស័ទគ្រិស្តអរតូដុក្ស ជឿលើការសន្យាក្នុងព្រះគម្ពីរដែលថា ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធត្រូវបានប្រទានឱ្យក្នុងពិធីគ្រីសម៉ា (ពិធីទទួលប្រេងតាំងដ៏វិសុទ្ធ) នៅក្នុងពិធីជ្រមុជទឹក (កិច្ចការ 2:38)។  យើងត្រូវតែរីកចម្រើននៅក្នុងបទពិសោធន៍របស់យើងជាមួយព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធអស់មួយជីវិតរបស់យើង។

ការចាប់កំណើត

ការចាប់កំណើត សំដៅទៅលើការដែលព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទយាងមក “នៅក្នុងសាច់ឈាម” ។  ព្រះរាជបុត្រាដ៏អស់កល្បរបស់ព្រះវរបិតាបានសន្មតខ្លួនទ្រង់ជាធម្មជាតិពេញលេញរបស់មនុស្សពីម៉ារីព្រហ្មចារី។  ទ្រង់ធ្លាប់ជា (និងគឺជា) បុគ្គលដ៏ទេវភា តែមួយ កាន់កាប់យ៉ាងពេញលេញពីព្រះជាព្រះវរបិតា នូវធម្មជាតិដ៏ទេវភាពទាំងស្រុង ហើយនៅក្នុង ការយាងមករបស់ទ្រង់នៅក្នុងសាច់ឈាម ទ្រង់បានទទួលនូវធម្មជាតិយ៉ាងពេញលេញរបស់មនុស្សពីម៉ារីព្រហ្មចារី។  តាមរយៈការចាប់កំណើតរបស់ទ្រង់ ព្រះរាជបុត្រាមានធម្មជាតិទាំងពីរយ៉ាងដ៏អស់កល្បជានិរត្តនៅក្នុងបុគ្គលតែមួយរបស់ទ្រង់។  ព្រះរាជបុត្រានៃព្រះនៃព្រះជាម្ចាស់ដែលគ្មានកំណត់នៅក្នុងធម្មជាតិដ៏ទេវភាពរបស់ទ្រង់ បានស្ម័គ្រចិត្ដ និងសុខចិត្ដទទួលយកដែនកំណត់នៅក្នុង​​​មនុស្សជាតិរបស់ទ្រង់ ដែលទ្រង់បានជួបប្រទះនឹងភាពអត់ឃ្លាន ស្រេកទឹក អស់កម្លាំង—ហើយទីបំផុត—សេចក្ដីស្លាប់។  លទ្ធិនៃការចាប់កំណើត គឺមិនអាចខ្វះបានចំពោះគ្រិស្តសាសនា – បើគ្មានលទ្ធិនេះ នោះក៏មិនមានគ្រិស្តសាសនាដែរ។ បទគម្ពីរកត់ត្រាថា «គ្រប់វិញ្ញាណដែលមិនសារភាពថាព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទបានយាងមកក្នុងសាច់ឈាម នោះមិនមែនចេញមកពីព្រះទេ» (១យ៉ូហាន ៤:៣)។  តាមរយៈការចាប់កំណើតរបស់ទ្រង់ ព្រះរាជបុត្រានៃព្រះបានប្រោសលោះធម្មជាតិរបស់មនុស្ស ដែលជាការប្រោសលោះដែលអាចចូលដំណើរការបានដោយអស់អ្នកដែលចូលរួមជាមួយទ្រង់នៅក្នុងមនុស្សជាតិដ៏រុងរឿងរបស់ទ្រង់។

ព្រះសហគមន៍

ព្រះសហគមន៍តែមួយ ដ៏វិសុទ្ធ ជាសកល(កាតូលិក) និងបន្តពីពួកសាវ័ក

គឺជាការរួបរួមរបស់មនុស្សនិងទេវភាព។  វាគឺជាការព្យាករណ៍ និងទទួលបទពិសោធន៍នៃចំណុចកំពូលនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ—ការចាប់កំណើត ការដង្វាយធួន​​ ការរស់ឡើងវិញ ការជំនុំជំរះចុងក្រោយ និងឋានសួគ៌—នៅក្នុងពិធីបុណ្យ អភិបូជាដ៏វិសុទ្ធ។  តាំងពីព្រឹត្តិការណ៍pentacost(ការសន្ធិតនៃព្រះវិញ្ញាណវិសុទ្ធមកលើពួកសាវ:) បន្តរហូតមក ព្រះសហគមន៍គឺជាសំឡេងទំនាយដែលមិនអាចបំបិទសំលេងវត្តមាន និងធ្វើជាសាក្សីចំពោះព្រះរាជាណាចក្រនៃព្រះពោរពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់។ ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សដែលស្មោះត្រង់ចំពោះប្រពៃណីយ៍សាវកជាឯកច្ឆ័ន្ទ និងបទពិសោធន៍សាក្រាម៉ង់របស់យើង គឺជាការបន្តពិតប្រាកដនៃ ព្រះសហគមន៍ តែមួយ ដ៏វិសុទ្ធ ជាសកល និងបន្តពីពួកសាវ័ក ដូចដែលបានប្រកាស់នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសនៃជំនឿ និងបញ្ជាក់ដោយការបង្រៀនរបស់ពួកលោកឪពុករបស់ព្រះសហគមន៍។  ព្រះសហគមន៍របស់យើងរស់នៅដោយអច្ឆរយ:ភាពនៃផែនការរបស់ព្រះដើម្បីនាំមកនូវសេចក្តីសង្គ្រោះរបស់យើងក្នុងជីវិតសាក្រាម៉ង់របស់យើងបន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចូលក្និងសេចក្ដីស្លាប់នៃមនុស្សដំបូង ជាមួយនឹងពិធីអភិបូជាដ៏វិសុទ្ធនៅកណ្តាល។ ការចូលរួមនៅក្នុងពិធីអភិបូជា និងអធិស្ឋានសម្រាប់ពិភពលោកទាំងមូល យើងត្រូវបន្ត “ពិធីលីតូហ្គីយ៉ាបន្ទាប់ពីពិធីលីតូហ្គីយ៉ាដ៏ទេវភាព” ហើយផ្តល់សក្ខីភាពនៃសេចក្តីជំនឿដល់អ្នកដែលនៅជិត និងអ្នកដែលនៅឆ្ងាយ ស្របតាមបទបញ្ជាដ៏ច្បាស់លាស់របស់ព្រះអម្ចាស់ មុនពេលការយាងឡើងទៅស្ថានសួគ៌របស់ទ្រង់ “ហើយ  អ្នកនឹងធ្វើជាសាក្សីរបស់យើងនៅក្រុងយេរូសាឡឹម និងនៅក្នុងស្រុកយូដា និងស្រុកសាម៉ារីទាំងមូល និងរហូតដល់ចុងនៃផែនដី» (កិច្ចការ ១:៨)។

ការបន្តពីពួកសាវក

ការបន្តនៃព្រះសហគមន៍គឺជាការដ៏សំខាន់មួយចាប់តាំងពីសតវត្សទីពីរដើម្បីរក្សាសេចក្ដីជំនឿ។  គ្រូក្លែងក្លាយមួយចំនួនបានមកកន្លែងកើតហេតុលើឆាកនៅពេលនោះដោយទទូចថាពួកគេជាអ្នកតំណាងដែលមានសិទ្ធិអំណាចនៃព្រះសហគមន៍គ្រីស្ទាន។  ដោយទាមទារសិទ្ធិអំណាចពីព្រះដោយការអំពាវនាវដល់វិវរណៈពិសេស អ្នកខ្លះថែមទាំងបង្កើតខ្សែស្រឡាយគ្រូបង្រៀន ដែលសន្មតថាត្រឡប់ទៅរកព្រះគ្រីស្ទ ឬពួកសាវក។  ជាការឆ្លើយតប ព្រះសហគមន៍សម័យដើមបានថ្លែងថា មានតែងតាំជាសាវ័កដែលមានសិទ្ធិអំណាចបានឆ្លងកាត់ពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ។  ពួកគេបានរៀបរាប់លម្អិតអំពីខ្សែស្រឡាយពិតប្រាកដនោះ ដោយបង្ហាញពីរបៀបដែលបព្វជិតរបស់ខ្លួនត្រូវបានតែងតាំងដោយអ្នកដែលបានជ្រើសរើសដោយអ្នកស្នងតំណែងនៃពួកសាវកដែលត្រូវបានជ្រើសរើសដោយព្រះគ្រីស្ទទ្រង់ផ្ទាល់។

ការបន្តវេនពីពួកសាវកគឺជាកត្តាមិនអាចខ្វះបានក្នុងការរក្សាសាមគ្គីភាពក្នុងព្រះសហគមន៍។  អ្នកដែលស្ថិតក្នុងការស្នងនោះត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះវា ហើយមានទំនួលខុសត្រូវក្នុងការធានាថា ការបង្រៀន និងការអនុវត្តទាំងអស់នៅក្នុងព្រះសហគមន៍ គឺស្របតាមមូលដ្ឋានដែលបន្តពីពួកសាវ័ក។  ការជឿជាក់ផ្ទាល់ខ្លួនថាការបង្រៀនរបស់មនុស្សម្នាក់គឺត្រឹមត្រូវមិនអាចចាត់ទុកថាជាភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់នៃភាពត្រឹមត្រូវនោះទេ។  ចំនួននៃនិកាយនៅក្នុងពិភពលោកអាចត្រូវបានបែកចេញក្នុងទំហំដោយសារតែការបដិសេធនៃការបន្តវេនពីពួកសាវ័កនេះ។

សន្និបាតនៃព្រះសហគមន៍

សន្និបាតនៃព្រះសហគមន៍។  ជម្លោះដ៏មហិមាមួយ (បានកត់ត្រានៅក្នុងកិច្ចការ 15) បានកើតឡើងនៅក្នុងព្រះសហគមន៍ដំបូងអំពីគំនិតច្បាប់និយម—ការរក្សាច្បាប់របស់សាសន៍យូដាដោយពួកគ្រីស្ទាន—ជាមធ្យោបាយនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ។  «ឥឡូវនេះ ពួកសាវ័ក និងពួកព្រឹទ្ធាចារ្យបានមកប្រជុំគ្នា [ក្នុងសន្និបាត] ដើម្បីពិចារណាអំពីរឿងនេះ» (កិច្ចការ ១៥:៦)។  សន្និបាតនេះដែលប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងយេរូសាឡិមបានកំណត់គំរូសម្រាប់ការកោះហៅសន្និបាតជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា។  មានសន្និបាតបែបនេះរាប់រយ—ក្នុងតំបន់តូចនិងធំ—ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនសតវត្សនៃប្រវត្តិសាស្រ្តនៃព្រះសហគមន៍ ហើយមហាសន្និបាតចំនួនប្រាំពីរត្រូវបានចាត់តាំងជាពិសេសថា “អែកូមែនីកូស” ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាអនុវត្តចំពោះព្រះសហគមន៍ទាំងមូល។

ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សមើលទៅជាពិសេសចំពោះអង្គមហាសន្និបាត អែកូមែនីកូស ទាំងនេះសម្រាប់ការបង្រៀនប្រកបដោយសិទ្ធិអំណាចទាក់ទងនឹងសេចក្តីជំនឿ និងការអនុវត្តនៃព្រះសហគមន៍ ដោយដឹងថាព្រះបានមានបន្ទូលតាមរយៈសន្និបាតទាំងនេះ។

ព្រះគម្ពីរ

ព្រះគម្ពីរគឺជាព្រះបន្ទូលដ៏ទេវភាពដែលបានបំផុសពីព្រះជាម្ចាស់់ (ធីម៉ូថេទី 2 3:16) ហើយជាផ្នែកសំខាន់នៃវិវរណៈរបស់ព្រះចំពោះពូជពង្សមនុស្ស។

គម្ពីរសញ្ញាចាស់ប្រាប់ពីប្រវត្តិនៃវិវរណៈចាប់តាំងពីការបង្កើតពិភពលោកដល់យុគសម័យនៃពួកព្យាការី។  គម្ពីរសញ្ញាថ្មីកត់ត្រាអំពីកំណើត និងជីវិតរបស់ព្រះយេស៊ូវ ព្រមទាំងការសរសេររបស់ពួកសាវករបស់ទ្រង់។  វាក៏រួមបញ្ចូលផងដែរនូវប្រវត្តិខ្លះនៃព្រះសហគមន៍សម័យដើម និងជាពិសេសកំណត់ចេញនូវសេចក្ដីប្រកាសនៃជំនឿនៃព្រះសហគមន៍។

ទោះបីជាការសរសេរទាំងនេះត្រូវបានអាននៅក្នុងព្រះសហគមន៍តាំងពីពេលដែលពួកគេបានបង្ហាញខ្លួនដំបូងក៏ដោយ បញ្ជីដំបូងបំផុតនៃសៀវភៅគម្ពីរសញ្ញាថ្មីទាំងអស់យ៉ាងពិតប្រាកដដូចដែលយើងស្គាល់ពួកគេសព្វថ្ងៃនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងចំណុចកានុងទីសាមសិបបី នៃអង្គសន្និបាតមូលដ្ឋានដែលធ្វើឡើងនៅ ក្រុង ខាធេច ក្នុងឆ្នាំ 318 គ.ស និងនៅក្នុង  បំណែកនៃ Festal Letters របស់ សត្ត Athanasius នៃក្រុង អាឡិចស៊ែនដ្រៀ នៅឆ្នាំ 367។ ប្រភពទាំងពីររាយបញ្ជីសៀវភៅទាំងអស់នៃគម្ពីរសញ្ញាថ្មីដោយគ្មានករណីលើកលែង។

អង្គសន្និបាតថ្នាក់មូលដ្ឋាន ប្រហែលជាប្រារព្ធឡើងនៅឯទីក្រុងរ៉ូម ក្រោម សត្ត ដ៉ាមាស ក្នុងឆ្នាំ 382 បានបង្ហាញបញ្ជីពេញលេញនៃសៀវភៅ ដែលមានលក្ខណៈកាណុង(Canonical) ទាំងគម្ពីរសញ្ញាចាស់ និងគម្ពីរសញ្ញាថ្មី។  បទគម្ពីរគឺជាបេះដូងនៃការថ្វាយបង្គំនិងការគោរពជឿ របស់គ្រិស្តអរតូដុក្ស។

ការថ្វាយបង្គំ

ការថ្វាយបង្គំគឺជាទង្វើនៃការសរសើរ សិរីល្អ និងការអរព្រះគុណដល់ព្រះ៖ ព្រះវរបិតា ព្រះរាជបុត្រា និងព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ។  មនុស្សជាតិទាំងអស់ត្រូវបានកោះហៅឱ្យថ្វាយបង្គំព្រះ។  ការថ្វាយបង្គំគឺលើសការចេញទៅក្រៅលំហែរកាយ ឬការស្ដាប់សេចក្ដីអធិប្បាយ ឬច្រៀងទំនុកតម្កើង។  ព្រះអាចត្រូវបានគេស្គាល់នៅក្នុងអ្វីៗដែលទ្រង់បានបង្កើត ប៉ុន្តែវាមិនអាចរាប់ចូលជាការថ្វាយបង្គំទេ។  ហើយសេចក្ដីអធិប្បាយអាចមានប្រយោជន៍ ប៉ុន្តែវាមិនអាចជំនួសការថ្វាយបង្គំបានត្រឹមត្រូវឡើយ។  ភាពលេចធ្លោបំផុតនៅក្នុងការគោរពប្រណិប័តន៍គ្រិស្តអរតូដុក្សគឺការសរសើរជារួម ការអរព្រះគុណ និងសិរីល្អដែលបានប្រទានដល់ព្រះដោយព្រះសហគមន៍។  ការគោរពប្រណិប័តន៍នេះ រួមបញ្ចូលការរួបរួមយ៉ាងស្និទ្ធស្នាលជាមួយព្រះនៅឯតុដ៏វិសុទ្ធរបស់ទ្រង់។

ដូចមានចែងនៅក្នុងពិធីលីតូហ្គីយ៉ាថា “សម្រាប់ទ្រង់គឺសិរីល្អ កិត្តិយស និងការថ្វាយបង្គំដល់ ព្រះវរបិតា និងព្រះរាជបុត្រា និងព្រះវិញ្ញាណបសុទ្ធ ឥឡូវនេះ និងអស់កល្បជានិច្ចនិរត្ត។  អាម៉ែន។”  នៅក្នុងការគោរពប្រណិប័តន៍នោះ យើងប៉ះ និងទទួលបទពិសោធន៍អំពីរាជាណាចក្រដ៏អស់កល្បរបស់ទ្រង់ យុគសម័យដែលនឹងមកដល់ ហើយចូលរួមក្នុងការគោរពប្រណិប័តន៍ជាមួយពួកទេវតានៅស្ថានសួគ៌។  យើងទទួលបានបទពិសោធន៍នៃសិរីល្អនៃការបំពេញគ្រប់ការណ៍ទាំងអស់ក្នុងព្រះគ្រីស្ទ និងសេចក្ដីពិតទាំងអស់។

• ពិធីយូការីស្ត(ពិធីអភិបូជា) ដែលជាបទពិសោធន៍ថ្វាយបង្គំដ៏សំខាន់បំផុតនៃព្រះសហគមន៍អរតូដុក្ស។  យូការីស្ត មានន័យថា អរព្រះគុណ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់នៅក្នុងព្រះសហគមន៍គ្រិស្តអរតូដុក្សថាជាពិធីលីទូហ្គីយ៉ាដ៏ទេវភាព។
• សាក្រាម៉ង់ ដែលបញ្ជាក់ពីវត្តមាន និងសកម្មភាពរបស់ព្រះជាម្ចាស់នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗនៃជីវិតគ្រីស្ទានរបស់យើង។  សាក្រាម៉ង់សំខាន់ៗទាំងអស់មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយពិធីយូការីស្ត ។  ទាំងនេះរួមមានពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹក បុណ្យគ្រីសម៉ា ការសារភាពបាប អាពាហ៍ពិពាហ៍ គណៈមន្ត្រីដ៏វិសុទ្ធ និងការចាក់ប្រេងតាំងអ្នកលើជំងឺ។
• ការថ្វាយបង្គំពិសេសនិងការប្រទានពរ ដែលបញ្ជាក់ផងដែរអំពីវត្តមាន និងសកម្មភាពរបស់ព្រះនៅជាម្ចាស់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ តម្រូវការ និងកិច្ចការទាំងអស់នៃជីវិតរបស់យើង។
• កិច្ចការប្រចាំថ្ងៃ ដែលជាវេនថ្វាយបង្គំនៃការអធិស្ឋានដែលធ្វើឡើងជាសាធារណៈ។  សំខាន់បំផុតគឺ ម៉ាទីន ដែលជាការអធិស្ឋានពេលព្រឹករបស់ព្រះសហគមន៍និង វេស្ពើ ដែលជាការអធិស្ឋានពេលល្ងាចរបស់ព្រះសហគមន៍។

ទោះបីជាវេនថ្វាយបង្គំរបស់ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សជាញឹកញាប់អាចមានភាពល្អិតល្អន់ ឧឡារិក និងវែងក៏ដោយ ពួកគេបង្ហាញពីអំណរយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងរីករាលដាល។  អារម្មណ៍នេះគឺជាការបង្ហាញពីជំនឿរបស់យើងលើការរស់ឡើងវិញរបស់ព្រះគ្រីស្ទ និងការចុះខ្សោយនៃមនុស្សជាតិ ដែលជាប្រធានបទសំខាន់នៃការគោរពប្រតិបត្តិរបស់ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្ស។  ដើម្បីបង្កើនអារម្មណ៍នេះ និងលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការចូលរួមពេញលេញ វេនថ្វាយបង្គំតែងតែត្រូវបានច្រៀង ឬសូត្រ។

ការថ្វាយបង្គំមិនមែនគ្រាន់តែបង្ហាញដោយពាក្យបានទេ។  បន្ថែមពីលើការអធិស្ឋាន ទំនុកតម្កើង និងការអានព្រះគម្ពីរ មានពិធីមួយចំនួនទៀតដូចជា កាយវិការ និងការដង្ហែ។  ព្រះសហគមន៍ប្រើនិមិត្តសញ្ញាដ៏សម្បូរបែបដោយមិនបាច់ប្រើពាក្យសំដី ដើម្បីបង្ហាញពីវត្តមានរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងទំនាក់ទំនងរបស់យើងចំពោះទ្រង់។  ការថ្វាយបង្គំរបស់គ្រិស្គអរតូដុក្សត្រូវការចូលរួមដោយមនុស្សទាំងមូលគឺ;  បញ្ញា អារម្មណ៍ និងវិញ្ញាណកាយទាំង៥ របស់មនុស្សម្នាក់ៗ។

យូការីស្ត

យូការីស្ត មានន័យថា “អរព្រះគុណ” ហើយដើមដំបូងបានក្លាយជាពាក្យមានន័យដូចសម្រាប់ការរួបរួមដ៏វិសុទ្ធ។  យូការីស្ត គឺជាចំណុចកណ្ដាលនៃការគោរពបូជានៅក្នុងព្រះសហគមន៍អរតូដុក្ស។  ដោយសារព្រះយេស៊ូវបានមានបន្ទូលអំពីនំប៉័ង និងស្រានៅអាហារពេលល្ងាចចុងក្រោយថា “នេះជារូបកាយរបស់ខ្ញុំ” “នេះគឺ… ជាឈាមរបស់ខ្ញុំ” និង “ធ្វើការនេះដើម្បីរំឭកដល់ខ្ញុំ” (លូកា ២២:១៩, ២០)។  អ្នកដើរតាមទ្រង់បានជឿ—ហើយធ្វើ—មិនខុសគ្នាទេ។  នៅក្នុងពិធីយូការីស្ត យើងទទួលទានព្រះកាយ និងព្រះលោហិតរបស់ព្រះគ្រីស្ទ (កូរិនថូសទី១ ១១:២៣–២៦) ដែលផ្តល់ជីវិត និងកម្លាំងរបស់ទ្រង់ដល់យើង (យ៉ូហាន ៦:៥៤–៥៦)។  ការប្រារព្ធពិធីយូការីស្ត គឺជាផ្នែកធម្មតានៃជីវិតរបស់ព្រះសហគមន៍តាំងពីដើមដំបូងមក។  គ្រិស្តបរិស័ទសម័យដើមបានចាប់ផ្តើមហៅពិធី យូការីស្ត ថាជា “ឱសថនៃអមតភាព” ដោយសារតែពួកគេបានទទួលស្គាល់ព្រះគុណដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដែលបានទទួលនៅក្នុងនោះ។

ពិធីលីតូហ្គីយ៉ាដ៏ទេវភាព

លីតូហ្គីយ៉ា គឺជាពាក្យដែលប្រើដើម្បីពណ៌នាអំពីរូបរាង ឬទម្រង់នៃការគោរពប្រណិប័តន៍ព្រះជាម្ចាស់របស់ព្រះសហគមន៍។  ពាក្យ «Liturgy» មកពីពាក្យក្រិកដែលមានន័យថា «ការងាររួម» ឬ «ការងាររបស់ប្រជាជន» (Laos + Ergon)។  រាល់ចំណុចយោងពីព្រះគម្ពីរចង្អុលទៅពាក់ព័ន្ធនៃលីតូហ្គីយ៉ាក្នុងការថ្វាយបង្គំនៅស្ថានសួគ៌។

នៅក្នុងគម្ពីរសញ្ញាចាស់ ព្រះបានបញ្ជាឱ្យធ្វើពិធីលីតូហ្គីយ៉ា ឬលំនាំជាក់លាក់នៃការថ្វាយបង្គំ។  យើងឃើញថាវាត្រូវបានពិពណ៌នាយ៉ាងលម្អិតនៅក្នុងសៀវភៅនិក្ខមនំ និងលេវីវិន័យ។  នៅក្នុងគម្ពីរសញ្ញាថ្មី យើងរកឃើញថាព្រះសហគមន៍បន្តការការគោរពប្រណិប័តន៍គម្ពីរសញ្ញាចាស់អ៊ីស្រាអែល ដូចដែលបានសម្តែងនៅក្នុងសាលាប្រជុំ និងព្រះវិហារដ៏វិសុទ្ធ ដោយកែតម្រូវពួកគេឱ្យស្របតាមការបំពេញរបស់ពួកគេនៅក្នុងព្រះគ្រីស្ទ។  ពិធីលីតូហ្គីយ៉ារបស់គ្រិស្តអរតូដុក្ស ទោះបានអភិវឌ្ឍអស់ជាច្រើនសតវត្សមកហើយ ក៏នៅតែរក្សារូបរាងបុរាណនៃការថ្វាយបង្គំនោះដែរ។  ធាតុសំខាន់ៗនៅក្នុងពិធីលីតូហ្គីយ៉ារួមមាន ទំនុកតម្កើង ការអាន និងការប្រកាសដំណឹងល្អ ការអធិស្ឋាន និងពិធីបុណ្យ យ៉ូការីស្ត នោះឯង។  សម្រាប់គ្រិស្តបរិស័ទគ្រិស្តអរតូដុក្ស ពាក្យថា “លីតូហ្គីយ៉ា” ឬ “លីតូហ្គីយ៉ាដ៏ទេវភាព” សំដៅទៅលើពិធីយូការីស្តដែលបង្កើតឡើងដោយព្រះគ្រីស្ទទ្រង់ផ្ទាល់នៅអាហារចុងក្រោយ។

គណៈមន្ត្រីដ៏វិសុទ្ធ (គណៈបុព្វជិត)

គណៈមន្ត្រីដ៏វិសុទ្ធ(គណៈបុព្វជិត)។  គ្រិស្តអរតូដុក្ស ជឿថា ព្រះគ្រិស្ត គឺជាបូជាចារ្យ គ្រូគង្វាល និងជាគ្រូបង្រៀនតែមួយគត់ នៃព្រះសហគមន៍គ្រីស្ទាន។  គឺទ្រង់តែម្នាក់ដែលអត់ទោសបាប ហើយផ្ដល់ការរួបរួមជាមួយនឹងព្រះជាបិតារបស់ទ្រង់។  ព្រះគ្រីស្ទទ្រង់ដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រងរាស្ដ្រទ្រង់។  ព្រះគ្រីស្ទនៅជាមួយនឹងព្រះសហគមន៍របស់ទ្រង់ជាព្រះសិរសាដ៏មានព្រះជន្មរស់ និងមានតែមួយគត់។  ព្រះគ្រីស្ទនៅតែមានវត្តមាន និងសកម្មនៅក្នុងព្រះសហគមម៍តាមរយៈព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ។

ពួកសាវក ដែលត្រូវបានហៅឱ្យធ្វើជាអ្នកផ្សាយដំណឹងល្អ នៅគ្រប់កន្លែង បានជ្រើសតាំងប៊ីស្សព បូជាចារ្យ និងឌីកុន ដើម្បីជួយដឹកនាំ និងបម្រើសហគមន៍។

តាមរយៈសាក្រាម៉ង់នៃគណៈមន្ត្រីដ៏វិសុទ្ធ(គណៈបុព្វជិត) ប៊ីស្សពជាអ្នកផ្តល់ងារដល់ព្រះសហគមន៍។  ប៊ីស្សពធានាការបន្ត និងការរួបរួមនៃព្រះសហគមន៍ពីគ្រប់វ័យ និងពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយ ពោលគឺចាប់ពីសម័យរបស់ព្រះគ្រីស្ទ និងពួកសាវក រហូតដល់ការបង្កើតព្រះរាជាណាចក្ររបស់ព្រះស្ថិតនៅអស់កល្បជានិច្ច។

ប៊ីស្សពទទួលអំណោយទាននៃព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ដើម្បីបើកសម្ដែងព្រះគ្រីស្ទតាមព្រះវិញ្ញាណដល់មនុស្សជាតិ។  ប៊ីស្សពមិនមែនជាអ្នកជំនួស ឬអ្នកតំណាងរបស់ព្រះគ្រីស្ទទេ។  វាគឺព្រះគ្រីស្ទ តាមរយៈអ្នកបម្រើដែលបានជ្រើសរើសរបស់ទ្រង់ ដែលដើរតួជាគ្រូបង្រៀន អ្នកគង្វាលដ៏ល្អ អ្នកអត់ទោស និងជាអ្នកព្យាបាល។  វាគឺជាព្រះគ្រីស្ទដែលបានដកបាបចេញ ហើយព្យាបាលជំងឺផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត និងខាងវិញ្ញាណរបស់មនុស្សជាតិ។  នេះគឺជាអច្ឆរិយៈភាពនៃព្រះសហគមន៍។

បព្វជិតគឺជាអ្នកបម្រើរបស់ព្រះគ្រីស្ទ និងរាស្ដ្ររបស់ទ្រង់ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសមាជិកនៃព្រះសហគមម៍ មិនមែនជាក្រុមដែលមានឯកសិទ្ធិពិសេសនោះទេ។

ពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹក

ពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹកគឺជាវិធីដែលមនុស្សម្នាក់ពិតជារួបរួមជាមួយនឹងព្រះគ្រីស្ទ។ បទពិសោធន៍នៃសេចក្តីសង្រ្គោះត្រូវបានផ្តួចផ្តើមនៅក្នុងទឹកនៃពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹក។ សាវកប៉ុលបង្រៀននៅក្នុង រ៉ូម ៦:១–៦ ថានៅក្នុងពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹក យើងជួបប្រទះនឹងការសុគត និងការរស់ឡើងវិញរបស់ព្រះគ្រីស្ទ ។  នៅក្នុងនោះ អំពើបាបរបស់យើងពិតជាត្រូវបានលើកលែងទោស ហើយយើងត្រូវបានថាមពលដោយការរួបរួមរបស់យើងជាមួយនឹងព្រះគ្រីស្ទដើម្បីរស់នៅ ដែលជាជីវិតដ៏វិសុទ្ធ។

សព្វថ្ងៃនេះ អ្នកខ្លះចាត់ទុកការជ្រមុជទឹកថាគ្រាន់តែជា«សញ្ញាបង្ហាញដល់អ្នកដទៃ»នៃជំនឿលើព្រះគ្រីស្ទប៉ុណ្ណោះ។  ប៉ុន្តែគំនិតដែលបានបង្កើតថ្មីទាំងនេះមិនមានប្រវត្តិសាស្ត្រ ឬគម្ពីរអះអាងនោះទេ។អ្នកខ្លះទៀតកាត់បន្ថយវាមកគ្រាន់តែជាការគោរពតាមកាតព្វកិច្ចចំពោះការបង្គាប់របស់ព្រះគ្រីស្ទ (ម៉ាថាយ ២៨:១៩, ២០)។  យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកខ្លះទៀតមិនអើពើនឹងព្រះគម្ពីរទាំងស្រុង បដិសេធការជ្រមុជទឹកជាកត្តាដ៏សំខាន់ក្នុងការសង្គ្រោះ។  គ្រិស្តអរតូដុក្ស រក្សាជំនឿថាការច្នៃប្រឌិតសហសម័យទាំងនេះបានប្លន់អ្នកមានជំនឿពីការធានាដ៏សំខាន់ដែលពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹកផ្តល់ឱ្យ—ពោលគឺថាពួកគេបានរួបរួមគ្នាជាមួយព្រះគ្រីស្ទ ហើយជាផ្នែកនៃព្រះសហគមន៍របស់ទ្រង់។

ការសារភាព

ការសារភាពគឺជាការទទួលយកដោយបើកចំហនៃអំពើបាបដែលគេស្គាល់នៅចំពោះព្រះ និងមនុស្ស។  វាមានន័យត្រង់ថា “យល់ព្រមជាមួយ” ព្រះអំពីអំពើបាបរបស់យើង។  ការសារភាពគឺជាមធ្យោបាយដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៃការប្រែចិត្ត និងទទួលការធានាថាសូម្បីតែអំពើបាបដ៏អាក្រក់បំផុតរបស់យើងក៏ត្រូវបានលើកលែងទោសយ៉ាងពិតប្រាកដដែរ។  វាក៏ជាជំនួយដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយរបស់យើងសម្រាប់ការបោះបង់ និងយកឈ្នះលើអំពើបាបទាំងនោះ។

សត្ត យ៉ាកុប ដាស់តឿនយើងឱ្យសារភាពអំពើបាបរបស់យើងចំពោះព្រះនៅចំពោះមុខគ្នាទៅវិញទៅមក (យ៉ាកុប 5:16) ។  យើងក៏ត្រូវបានដាស់តឿនឲ្យសារភាពអំពើបាបរបស់យើងដោយផ្ទាល់ចំពោះព្រះ (១យ៉ូហាន ១:៩)។  ដូច្នេះ ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្ស តែងតែធ្វើតាមការប្រតិបត្តិនៃគម្ពីរសញ្ញាថ្មីនៃការសារភាពអំពើបាបចំពោះព្រះចំពោះមុខបូជាចារ្យ និងការសារភាពឯកជនចំពោះព្រះអម្ចាស់ផងដែរ។

អាពាហ៍ពិពាហ៍

អាពាហ៍ពិពាហ៍នៅក្នុងវិហារគ្រិស្តអូស្សូដក់គឺជារៀងរហូត។  វាមិនត្រូវបានកាត់បន្ថយទៅត្រឹមជាការប្តូរពាក្យសច្ចាឬការបង្កើតកិច្ចសន្យាស្របច្បាប់រវាងកូនក្រមុំនិងកូនកំលោះទេ។  ផ្ទុយទៅវិញ គឺព្រះជាម្ចាស់ដែលរួមបុរសនិងស្ត្រីចូលទៅជា «សាច់តែមួយ» ក្នុងន័យស្រដៀងគ្នានឹងព្រះសហគមន៍ដែលបានរួមជាមួយនឹងព្រះគ្រីស្ទ (អេភេសូរ ៥:៣១, ៣២)។  ភាពជោគជ័យនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍មិនអាចពឹងផ្អែកលើការសន្យារបស់មនុស្សទៅវិញទៅមកទេ ប៉ុន្តែនៅលើការសន្យា និងពរជ័យរបស់ព្រះជាម្ចាស់។  នៅក្នុងពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍គ្រិស្តអរតូដុក្ស កូនក្រមុំ និងកូនកំលោះថ្វាយជីវិតរបស់ពួកគេចំពោះព្រះគ្រីស្ទ និងគ្នាទៅវិញទៅមក—ជាទុក្ករបុគ្គល។

ការលែងលះ  ខណៈពេលដែលការពង្រីកសេចក្ដីស្រឡាញ់ និងសេចក្ដីមេត្ដាករុណាចំពោះអ្នកលែងលះ ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សសោកស្ដាយដោយសារសោកនាដកម្ម និងការឈឺចាប់ដែលបណ្តាលមកពីការលែងលះគ្នា។  ទោះបីជាអាពាហ៍ពិពាហ៍ត្រូវបានយល់ថាជាសាក្រាម៉ង់មួយ ហើយដូច្នេះសម្រេចបានដោយព្រះគុណនៃព្រះជាម្ចាស់ និងជាអចិន្ត្រៃយ៍ក៏ដោយ ព្រះសហគមន៍មិនដោះស្រាយជាមួយនឹងការលែងលះតាមផ្លូវច្បាប់នោះទេ ប៉ុន្តែដោយក្តីមេត្តា។  បន្ទាប់ពីការប្រឹក្សាគ្រូគង្វាលសមស្រប ការលែងលះអាចត្រូវបានអនុញ្ញាត នៅពេលដែលផ្លូវសម្រាប់ការផ្សះផ្សាត្រូវបានប្រើប្រាស់អស់។  ប្រសិនបើមានការរៀបការម្តងទៀត កម្មវិធីសម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ទីពីររួមបញ្ចូលការអធិស្ឋាននៃការប្រែចិត្តលើការលែងលះមុននេះ សុំការអភ័យទោសពីព្រះ និងការការពារសម្រាប់សម្ព័ន្ធថ្មី។  អាពាហ៍ពិពាហ៍ទីបីជាទូទៅមិនត្រូវបានផ្តល់ឱ្យទេ។  បព្វជិតដែលលែងលះគ្នាប្រពន្ធនឹងត្រូវដកចេញ យ៉ាងហោចណាស់មួយពេលពីព័ន្ធកិច្ចសកម្ម ហើយមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យរៀបការម្តងទៀតទេ ប្រសិនបើពួកគេត្រូវបន្តនៅក្នុងព័ន្ធកិច្ច។

ការរួមភេទក្រៅអាពាហ៍ពិពាហ៍។  ជំនឿគ្រិស្តអរតូដុក្ស ប្រកាន់ខ្ជាប់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះការបង្រៀនព្រះគម្ពីរថា ការរួមភេទត្រូវបានបម្រុងទុកសម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍។  ការរួមភេទគឺជាអំណោយមួយរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដើម្បីរីករាយ និងទទួលបានបទពិសោធន៍ក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍តែប៉ុណ្ណោះ។  គ្រែអាពាហ៍ពិពាហ៍ត្រូវរក្សាទុក « ឥតសៅហ្មង » ( ហេព្រើរ ១៣:៤ ) ហើយបុរស និងស្ត្រីត្រូវបានហៅឲ្យរក្សាការមិនសេពកាមនៅក្រៅអាពាហ៍ពិពាហ៍ ។  ចំំណងផ្លូវភេទរបស់យើង គឺដូចជារឿងជាច្រើនទៀតអំពីមនុស្សយើងដែលប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងរបស់យើងជាមួយព្រះជាម្ចាស់ ខ្លួនយើង និងអ្នកដទៃ។  វាអាចត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាមធ្យោបាយនៃការលើកតម្កើងព្រះ និងបំពេញរូបភាពរបស់ទ្រង់នៅក្នុងយើង ឬវាអាចត្រូវបានបង្វែរ និងបំពានជាឧបករណ៍នៃអំពើបាប បង្កការខូចខាតយ៉ាងធំដល់យើង និងអ្នកដទៃ។ សត្តប៉ូលបានសរសេរថា “តើអ្នកមិនដឹងថារូបកាយរបស់អ្នកគឺជាព្រះវិហារនៃព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ដែលគង់នៅក្នុងអ្នក ដែលអ្នកបានមកពីព្រះ ហើយខ្លួនអ្នកមិនមែនជារបស់អ្នកផ្ទាល់ឬ?  សម្រាប់អ្នកត្រូវបានទិញក្នុងតម្លៃមួយ;  ដូច្នេះ ចូរលើកតម្កើងព្រះក្នុងរូបកាយអ្នក…” ( កូរិនថូសទី១ ៦:១៩, ២០)។

វិសុទ្ធកម្មនៃជីវិត (ការធ្វើឲ្យវិសុទ្ធ)

វិសុទ្ធកម្មនៃជីវិត។  នៅក្នុងពិភពសម័យទំនើបរបស់យើង មានការល្បួងដ៏ធំមួយដើម្បីទម្លាក់តម្លៃទាំងបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់យើង និងអ្នកដទៃ។  យើងចាត់ទុកមនុស្សជាវត្ថុដែលមានប្រយោជន៍ និងផ្តល់ឱ្យយើងនូវសេចក្តីរីករាយ ឬជាឧបសគ្គដែលត្រូវដកចេញ ឬយកឈ្នះ។  ក្រមសីលធម៌ដ៏មានប្រយោជន៍នេះនិយាយអំពីការដួលរលំ និងការបែកបាក់ដែលបដិសេធព្រះជាម្ចាស់ និងផ្តល់តម្លៃដល់អ្នកជុំវិញខ្លួនយើង។  វាបានបណ្តាលឱ្យមានការផ្ដាច់ខ្លួននិងភាពឯកោយ៉ាងខ្លាំង ដែលជាសង្គមធ្លាក់ចូលទៅក្នុងទីជ្រៅបំផុតនៃលទ្ធិនីហ៊ីលនិយម និងភាពអស់សង្ឃឹម។  ផ្ទុយទៅវិញ គ្រិស្តបរិស័ទគ្រិស្តអរតូដុក្ស យល់ថាមនុស្សម្នាក់ៗត្រូវបានស្រឡាញ់ និងពិសេសក្នុងព្រះនេត្ររបស់ព្រះ។  ការយល់ដឹងរបស់យើងអំពីតម្លៃផ្ទាល់ខ្លួនបានមកពីការចាប់កំណើត។  ព្រះបន្ទូលនៃព្រះជម្ចាស់ ដែលតាមរយៈការចាប់កំណើតរបស់ទ្រង់ និងការសន្មត់នៃជីវិតទាំងមូលរបស់យើង និងស្ថានភាពទាំងមូលរបស់យើង បានបញ្ជាក់ និងប្រទានពរដល់តម្លៃដ៏អស្ចារ្យបំផុតរបស់មនុស្សគ្រប់រូប ហើយជាការពិតណាស់ នៃការបង្កើត(ចក្រវាល)ទាំងមូល។  ទ្រង់បានបំពេញវាដោយអង្គទ្រង់ផ្ទាល់ បង្រួបបង្រួមយើងជាមួយអង្គទ្រង់ ធ្វើឱ្យយើងជារូបកាយរបស់ទ្រង់ ផ្លាស់ប្តូររូបរាង និងធ្វើឱ្យជីវិតរបស់យើងងើបឡើង ហើយលើកយើងឡើងទៅដល់ព្រះជាម្ចាស់ជាបិតារបស់យើង។  ទ្រង់បញ្ជាក់ និងបំពេញយើង មិនមែនគ្រាន់តែជាបុគ្គលដែលស្វែងរកសុភមង្គលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាបុគ្គលដែលមានសមត្ថភាពគ្មានដែនកំណត់ក្នុងការស្រឡាញ់ និងត្រូវបានស្រឡាញ់ ហើយដូច្នេះបំពេញយើងតាមរយៈបុគ្គលដ៏ទេវភាពរបស់ទ្រង់ផ្ទាល់ក្នុងការរួបរួម។  ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះអម្ចាស់គឺសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប ដល់មនុស្សគ្រប់រូបដែលមានរូបរាង ហើយអាចធ្វើឲ្យមានភាពដូចនៃព្រះ៖ «អ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំ»។

ការរំលូតកូនគឺជាការបញ្ចប់នៃការមានផ្ទៃពោះដោយយកជីវិតរបស់ទារកមុនពេលវាមកដល់ពេញអាណត្តិ។  បទគម្ពីរបង្រៀនថា «ដ្បិតទ្រង់បានបង្កើតផ្នែកខាងក្នុងរបស់ខ្ញុំ។  ព្រះអង្គបានគ្របទូលបង្គំក្នុងផ្ទៃម្ដាយ» (ទំនុកដំកើង ១៣៩:១៣)។  ពេលដែលកូនមិនកើតត្រូវរំលូតកូន នោះមនុស្សក៏ត្រូវស្លាប់។  យ៉ាងហោចណាស់មានជម្រើសដ៏មានប្រសិទ្ធភាពចំនួនពីរសម្រាប់ការរំលូតកូន៖ 1) ការការពារការមានគភ៌ដោយការមិនប្រព្រឹត្ត ឬវិធីពន្យារកំណើត ឬ 2) ការផ្ដលទារកដែលមិនចង់បានសម្រាប់អ្នកសុំកូនចិញ្ចឹម។  សម្រាប់គ្រិស្តបរិស័ទ កុមារទាំងអស់ដែលកើតឬមិនកើត គឺមានតម្លៃចំពោះព្រះ ហើយជាអំណោយពីទ្រង់។  សូម្បីតែនៅក្នុងករណីដ៏កម្រដែលត្រូវតែធ្វើឡើងរវាងជីវិតរបស់កូន និងជីវិតរបស់ម្តាយក៏ដោយ ការសម្រេចចិត្តត្រូវតែផ្អែកលើការទទួលស្គាល់ថាជីវិតរបស់មនុស្សពីរនាក់កំពុងជាប់ពាក់ព័ន្ធ។

EUTHANASIA យូថាណាស៊ី គឺជាការសម្លាប់មនុស្សមុនអាយុដោយមនុស្សម្នាក់ឬច្រើននាក់។  វាគឺជាអំពើហិង្សាដែលកើតចេញពីទិដ្ឋភាពថាជាប្រយោជន៍នៃពិភពលោក។  វាចាត់ទុកមួយមនុស្សថា “លែងមានប្រយោជន៍” ឬគេមានទុក្ខវេទនា “ខ្លាំងពេក” ដូច្នេះត្រូវបញ្ចប់ជីវិតរបស់ពួកគេ។  ការមើលជីវិតរបស់មនុស្សតាមរយៈគំនិតបែបនេះ គឺផ្ទុយគ្នាស្រឡះទៅនឹងការយល់ដឹងរបស់គ្រិស្តអរតូដុក្សអំពីមនុស្សទាំងស្រុង។ មនុស្សម្នាៗក់មានតម្លៃពីកំណើត ហើយរស់នៅក្នុងបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមដ៏មានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ។  ការបញ្ចប់ជីវិតបែបសិប្បនិម្មិតគឺជាការបដិសេធយ៉ាងច្បាស់លាស់នៃលក្ខណៈពិសេសរបស់មនុស្ស និងវត្តមានផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ព្រះត្រីឯកដែលរស់នៅក្នុងពួកគេ។  នៅពេលដែលការឈឺចាប់ត្រូវបានជួបប្រទះជិតចុងបញ្ចប់នៃជីវិត វាត្រូវបានណែនាំអោយប្រើការថែទាំព្យាបាលដើម្បីកាត់បន្ថយការឈឺចាប់ ហើយភាពចាស់ចរានោះត្រូវបានមើលឃើញថាជាឱកាសមួយសម្រាប់ក្រុមគ្រួសារ មិត្តភ័ក្តិ និងសាច់ញាតិក្នុងការឱបក្រសោបបុគ្គលនោះយ៉ាងពេញលេញនៅក្នុងដៃនៃក្តីស្រឡាញ់។

ការយកជីវិតកើតឡើងពីស្ថានភាពនៃអំពើបាប។  អ្នកដែលចូលរួមក្នុងអំពើបែបនេះប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាលើខ្លួនឯងក៏ដូចជាអ្នកដទៃដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែគ្មានអំពើបាបណាធំពេកដែលអាចលើកលែងទោសបានឡើយ។  ព្រះសហគមន៍ឈោងដៃបស់ខ្លួនទៅកាន់អស់អ្នកដែលប្រែចិត្តពីទង្វើបែបនេះ ដែលផ្តល់ការអភ័យទោស ការព្យាបាល និងការផ្សះផ្សារបស់ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ជាព្រះអម្ចាស់នៃយើង ។

ការបង្កើត

ការបង្កើត។  គ្រិស្តបរិស័ទគ្រិស្តអរតូដុក្សប្រកាស់ព្រះជាម្ចាស់ថាជាអ្នកបង្កើតស្ថានសួគ៌ និងផែនដី (លោកុប្បត្តិ 1:1, សេចក្តីប្រកាសជំនឿ នៃសៀ)។  ចក្រវាឡមិនមែនកើតឡើងដោយឯកឯងទេ។  គឺព្រះជាម្ចាស់បានបង្កើតអ្វីៗទាំងអស់។  « ដោយសារសេចក្ដីជំនឿ យើងយល់ឃើញថាពិភពលោកត្រូវបានកំណត់ដោយព្រះបន្ទូលនៃព្រះ… » ( ហេព្រើរ ១១:៣ )។  គ្រិស្តបរិស័ទអរតូដុក្សមិនជឿថាព្រះគម្ពីរជាសៀវភៅសិក្សាវិទ្យាសាស្រ្តស្តីពីការបង្កើត ដូចដែលអ្នកខ្លះបានយល់ខុស ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញវាជាការបើកសម្តែងរបស់ព្រះអំពីអង្គទ្រង់ និងការសង្គ្រោះរបស់ទ្រង់។  ដូចគ្នានេះផងដែរ យើងមិនចាត់ទុកសៀវភៅវិទ្យាសាស្ត្រថាជាវិវរណៈរបស់ព្រះឡើយ។  ពួកវាអាចមានទាំងការពិតដែលគេស្គាល់ និងទ្រឹស្តីស្មាន។  ពួកគេមិនមានភាពខុសឆ្គងទេ។  គ្រិស្តបរិស័ទអរតូដុក្ស បដិសេធមិនសាងសង់ជញ្ជាំងដែលមិនចាំបាច់ វាងវិទ្យាសាស្ត្រ និងជំនឿរបស់គ្រិស្តបរិស័ទ។  ផ្ទុយទៅវិញ ពួកយើងយល់ថាការស៊ើបអង្កេតតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រដ៏ស្មោះត្រង់ ជាការលើកទឹកចិត្តដ៏មានសក្តានុពលដល់ជំនឿ សម្រាប់ការពិតទាំងអស់គឺមកពីព្រះជាម្ចាស់។

អំពើបាប

(បាប) SIN មានន័យត្រង់ថា “ទម្រង់ខុសគោលដៅ” ។  ដូចដែល សត្ត ប៉ូល សរសេរថា “មនុស្សទាំងអស់បានប្រព្រឹត្តអំពើបាប ហើយខ្វះសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះ” (រ៉ូម 3:23)។  យើងធ្វើបាបនៅពេលដែលយើងបង្ខូចអ្វីដែលព្រះបានប្រទានឱ្យយើងជាការល្អ ដោយខ្វះគោលបំណងរបស់ទ្រង់សម្រាប់យើង។  អំពើបាបរបស់យើងបំបែកយើងចេញពីព្រះ (អេសាយ ៥៩:១, ២) ទុកឱ្យយើងស្លាប់ខាងវិញ្ញាណ (អេភេសូរ ២:១)។  ដើម្បីសង្គ្រោះយើង ព្រះរាជបុត្រានៃព្រះបានទទួលយក មនុស្សជាតិរបស់យើង ហើយដោយគ្មានអំពើបាប « ទ្រង់បានថ្កោលទោសបាបក្នុងសាច់ឈាម » ( រ៉ូម ៨:៣ ) ។  នៅក្នុងសេចក្ដីមេត្តាករុណារបស់ទ្រង់ ព្រះអត់ ទោសអំពើបាបរបស់យើង នៅពេលដែលយើងសារភាពពីពួកវា ហើយបែរត់ពីពួកវា ហើយប្រទានឱ្យយើងនូវកម្លាំងដើម្បីយកឈ្នះលើអំពើបាបនៅក្នុងជីវិតរបស់យើង។  « ប្រសិនបើយើងលន់តួអំពើបាបរបស់យើង នោះទ្រង់ដែលស្មោះត្រង់ ហើយយុត្តិធម៏ នឹងអត់ទោសឲ្យយើងពីអំពើបាបរបស់យើង ហើយនឹងសម្អាតយើងពីអំពើទុច្ចរិតទាំងអស់ » ( យ៉ូហានទី១ ១:៩ ) ។

សេចក្ដីសង្រ្គោះ

សេចក្ដីសង្គ្រោះគឺជាអំណោយដ៏ទេវភាព ដែលបុរស និងស្ត្រីគ្រប់ត្រូវបានរំដោះចេញពីអំពើបាប និងសេចក្ដីស្លាប់ រួបរួមគ្នាជាមួយព្រះគ្រីស្ទ ហើយនាំចូលទៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រដ៏អស់កល្បរបស់ទ្រង់។ អស់​អ្នក​ដែល​បាន​ឮ​សេចក្ដី​អធិប្បាយ​របស់​ពេត្រុស​នៅព្រឹត្តិការណ៍ប៉ែនតាកូស​បាន​សួរ​អំពី​អ្វី​ដែល​ពួកគេ​ត្រូវ​ធ្វើ​ដើម្បី​បាន​សង្គ្រោះ។ គាត់​បាន​ឆ្លើយ​ថា « ចូរ​ប្រែចិត្ត ហើយ​សូម​ឲ្យ​អ្នក​រាល់​គ្នា​ទទួល​បុណ្យ​ជ្រមុជ​ទឹក​ក្នុង​ព្រះនាម​នៃ​ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ដើម្បី​បាន​ការ​ផ្ដាច់​បាប ។ ហើយ​អ្នក​នឹង​ទទួល​អំណោយទាន​នៃ​ព្រះវិញ្ញាណ​ដ៏វិសុទ្ធ » ( កិច្ចការ 2:38 ) ។ សេចក្ដីសង្គ្រោះ​ចាប់ផ្តើម​ជាមួយ ‹ ជំហាន​ទាំងបី​នេះ ៖’ ១) ប្រែចិត្ត ២) ទទួល​បុណ្យជ្រមុជទឹក និង ៣) ទទួល​អំណោយទាន​នៃព្រះវិញ្ញាណ​ដ៏វិសុទ្ធ ។ ការ​ប្រែចិត្ត​មាន​ន័យ​ថា​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​គំនិត​របស់​យើង​អំពី​របៀប​ដែល​យើង​បាន​ក្លាយ​ជា​ការ​ប្រែ​ក្លាយ​ពី​អំពើ​បាប​របស់​យើង ហើយ​ធ្វើ​ខ្លួន​យើង​អោយដូច​ព្រះ​គ្រីស្ទ។ ការ​ទទួល​បុណ្យ​ជ្រមុជ​ទឹក​មាន​ន័យ​ថា​បាន​កើត​ជា​ថ្មី​ដោយ​ការ​ចូល​រួម​ជា​មួយ​នឹង​ព្រះ​គ្រីស្ទ។ ហើយ​ការ​ទទួល​អំណោយទាន​នៃ​ព្រះវិញ្ញាណ​ដ៏វិសុទ្ធ មាន​ន័យ​ថា​ទទួល​ព្រះវិញ្ញាណ​ដែល​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​យើង​ឲ្យ​ចូល​ជីវិត​ថ្មី​ក្នុង​ព្រះគ្រីស្ទ ត្រូវ​បាន​ចិញ្ចឹមបីបាច់​ក្នុង​សាសនាចក្រ ហើយ​ត្រូវ​បាន​គោរព​តាម​រូបភាព​របស់​ព្រះ។

សេចក្តីសង្រ្គោះទាមទារសេចក្តីជំនឿលើព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ។ មនុស្សមិនអាចសង្គ្រោះខ្លួនឯងដោយអំពើល្អរបស់ពួកគេទេ។ សេចក្ដី​សង្គ្រោះ​គឺ​«​សេចក្ដី​ជំនឿ​ការធ្វើ​​ដោយ​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​»។ វា​គឺ​ជា​ដំណើរ​ការ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ពេញ​មួយ​ជីវិត។ ការសង្គ្រោះជាប្រយោគអតីតកាល តាមរយៈការសុគត និងការរស់ឡើងវិញរបស់ព្រះគ្រីស្ទ យើងបានទទួលការសង្គ្រោះ។ វាក៏ជាប្រយោគបច្ចប្បន្នកាល ត្បិត​យើង​ក៏​ត្រូវ​បាន​សង្គ្រោះ​ដោយ​ការ​ចូល​រួម​យ៉ាង​សកម្ម​របស់​យើង តាមរយៈ​សេចក្តី​ជំនឿ​ក្នុង​ការ​រួបរួម​របស់​យើង​ជាមួយ​នឹង​ព្រះគ្រីស្ទ ដោយ​ព្រះចេស្ដា​នៃ​ព្រះវិញ្ញាណ​បរិសុទ្ធ។ សេចក្ដីសង្រ្គោះក៏ប្រយោគអនាគតកាលដែរ ត្បិតយើងនៅតែត្រូវសង្គ្រោះនៅឯការយាងមកជាលើកទីពីរដ៏រុងរឿងរបស់ទ្រង់។

កំណើតថ្មី

កំណើតថ្មីកំពុងទទួលបានជីវិតថ្មី ហើយជាផ្លូវដែលយើងទទួលបានចូលទៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្ររបស់ព្រះ និងព្រះសហគមន៍របស់ទ្រង់។  ព្រះយេស៊ូវបានមានបន្ទូលថា « បើអ្នកណាមិនកើតពីទឹក និងព្រះវិញ្ញាណ នោះអ្នកនោះមិនអាចចូលទៅក្នុងនគរនៃព្រះបានឡើយ » ( យ៉ូហាន ៣:៥ ) ។  តាំងពីដើមដំបូងមក ព្រះសហគមន៍បានបង្រៀនថា « ទឹក » គឺជាទឹកបុណ្យជ្រមុជទឹក ហើយ « ព្រះវិញ្ញាណ » គឺជាព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ។  កំណើតថ្មីកើតឡើងនៅក្នុងពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹក ជាកន្លែងដែលយើងស្លាប់ជាមួយនឹងព្រះគ្រីស្ទ ត្រូវបានគេបញ្ចុះជាមួយនឹងទ្រង់ ហើយត្រូវបានប្រោសឱ្យរស់ឡើងវិញជាមួយនឹងទ្រង់ក្នុងភាពរស់ឡើងវិញថ្មីរបស់ទ្រង់ ដោយបានចូលរួមជាមួយទ្រង់នៅក្នុងមនុស្សជាតិដ៏រុងរឿងរបស់ទ្រង់ (រ៉ូម 6:3, 4)។  មានគំនិតថ្មីក្នុងប្រវត្តសាស្ត្រដែលហៅថា “កើតជាថ្មី” គឺជាបទពិសោធន៍ខាងសាសនាដែលមិនពាក្យព័ន្ធនឹងពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹក ហើយមិនមានមូលដ្ឋានព្រះគម្ពីរអ្វីទាំងអស់។

វិសុទ្ធកម្ម (ការធ្វើឲ្យបានវិសុទ្ធ)

វិសុទ្ធកម្មកំពុងត្រូវបានញែកចេញសម្រាប់ព្រះ។  វាពាក់ព័ន្ធនឹងយើងនៅក្នុងដំណើរការនៃការសម្អាត និងធ្វើឱ្យបានវិសុទ្ធដោយព្រះគ្រីស្ទនៅក្នុងព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ។  យើងត្រូវបានកោះហៅឲ្យធ្វើជាសន្តបុគ្គល ហើយរីកចម្រើនទៅជាដូចជាព្រះ(ក្នុងភាពវិសុទ្ធ)។  ដោយបានទទួលអំណោយទាននៃព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ នោះយើងចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងវិសុទ្ធកម្ម។  យើងសហការជាមួយនឹងព្រះ យើងធ្វើការជាមួយនឹងទ្រង់ ដើម្បីឲ្យយើងបានស្គាល់ទ្រង់ និងក្លាយទៅជាអ្វីដែលជាធម្មជាតិនៃទ្រង់ដោយព្រះគុណ។

យុត្តិកម្ម(ការរាប់ជាសុចរិត)

យុត្តិកម្ម(ការរាប់ជាសុចរិត) គឺជាពាក្យដែលប្រើក្នុងបទគម្ពីរ ដើម្បីមានន័យថា នៅក្នុងព្រះគ្រីស្ទ យើងត្រូវបានលើកលែងទោស ហើយពិតជាបានធ្វើឱ្យមានភាពសុចរិតក្នុងការរស់នៅរបស់យើង។  យុត្តិកម្ម(ការរាប់ជាសុចរិត)មិនមែនជាការប្រកាសភ្លាមៗដែលធានានូវសេចក្ដីសង្រ្គោះដ៏អស់កល្បជានិច្ចនោះទេ ទោះបីជាមនុស្សម្នាក់អាចរស់នៅដោយទុច្ចរិតយ៉ាងណា ចាប់ពីចំណុចណាក៏ដោយ។  ហើយក៏មិនមែនគ្រាន់តែជាការប្រកាសផ្លូវច្បាប់ដែលថាមនុស្សមិនសុចរិតជាមនុស្សសុចរិតនោះដែរ។  ផ្ទុយទៅវិញ យុត្តិកម្ម(ការរាប់ជាសុចរិតគឺ)ជាការពិតដែលរស់រានមានជីវិត ស្វាហាប់ប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់អ្នកដែលដើរតាមព្រះគ្រីស្ទ។  គ្រិស្តសាសនិកសកម្មស្វែងរកជីវិតដ៏សុចរិតនៅក្នុងព្រះគុណ និងព្រះចេស្ដានៃព្រះដែលបានប្រទានដល់អស់អ្នកដែលជឿលើទ្រង់។

ឋានសួគ៌

ស្ថានសួគ៌គឺជាកន្លែងនៃបល្ល័ង្ករបស់ព្រះដែលវាលើសពីពេលវេលានិងលំហ។  វាជាជម្រករបស់ទេវតារបស់ព្រះ ក៏ដូចជាពួកសត្តបុគ្គលដែលបានឆ្លងផុតពីជីវិតនេះ។  យើងអធិស្ឋានថា “ព្រះវរបិតានៃយើង ដែលគង់នៅស្ថានសួគ៌…” ទោះបីជាគ្រិស្តបរិស័ទរស់នៅក្នុងពិភពលោកនេះក៏ដោយ ពួកគេជាកម្មសិទ្ធិរបស់ព្រះរាជាណាចក្រនៃស្ថានសួគ៌ ហើយព្រះរាជាណាចក្រនោះគឺជាផ្ទះពិតរបស់ពួកគេ។  ប៉ុន្តែស្ថានសួគ៌មិនត្រឹមតែសម្រាប់អនាគតប៉ុណ្ណោះទេ។  វាក៏មិនមែនជាកន្លែងដែលឆ្ងាយរាប់ពាន់លានឆ្នាំពន្លឺនៅឆ្ងាយនៅក្នុងទីដ៏សែនឆ្ងាយនៃចក្រវាលដែរ ។  សម្រាប់គ្រិស្តអរតូដុក្ស ស្ថានសួគ៌គឺជាផ្នែកមួយនៃជីវិតគ្រិស្តបរិស័ទ និងការថ្វាយបង្គំ។ ស្ថាបត្យកម្មនៃអគារព្រះវិហាររបស់អរតូដុក្សត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីឱ្យអគារនេះចូលរួមនៅក្នុងការពិតនៃស្ថានសួគ៌។  ពិធីយូការីស្ត គឺជាការថ្វាយបង្គំនៅស្ថានសួគ៌ និងស្ថានសួគ៌នៅលើផែនដី។ សត្ត ប៉ូល បង្រៀនថា យើងត្រូវបានលើកឡើងជាមួយនឹងព្រះគ្រីស្ទនៅស្ថានសួគ៌ (អេភេសូរ 2:6) “បងប្អូនរួមជាមួយនឹងពួកសត្តបុគ្គល និងសមាជិកនៃគ្រួសាររបស់ព្រះ” (អេភេសូរ 2:19)។  នៅចុងបញ្ចប់នៃយុគសម័យ ស្ថានសួគ៌ថ្មី និងផែនដីថ្មីនឹងត្រូវបានបង្ហាញ (វិវរណៈ ២១:១)។

ការយាងមកជាលើកទីពីរ

  ជាមួយនឹងការប៉ាន់ស្មានបច្ចុប្បន្ននៅក្នុងជ្រុងខ្លះនៃពិភពគ្រីស្ទសាសនាជុំវិញការយាងមកជាលើកទីពីររបស់ព្រះគ្រីស្ទ និងរបៀបដែលវាអាចនឹងកើតឡើង។ វាជាការស្រណុកចិត្តជាខ្លាំងក្នុងការដឹងថាជំនឿនៃព្រះសហគមន៍គ្រិស្តអរតូដុក្សពិតជាមូលដ្ឋាន។  គ្រិស្តបរិស័ទគ្រិស្តអូស្សូដក់សារភាពដោយជឿជាក់ថា ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ «នឹងយាងមកម្ដងទៀត ដើម្បីវិនិច្ឆ័យមនុស្សរស់ និងមនុស្សស្លាប់» ហើយថា «ព្រះរាជាណាចក្ររបស់ទ្រង់នឹងគ្មានទីបញ្ចប់»។  ការអធិប្បាយគ្រិស្តអរតូដុក្សមិនព្យាយាមទស្សន៍ទាយកាលវិភាគទំនាយរបស់ព្រះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីលើកទឹកចិត្តប្រជាជនគ្រិស្តបរិស័ទឱ្យមានជីវិតរបស់ពួកគេ ដើម្បីពួកគេអាចមានទំនុកចិត្តនៅចំពោះទ្រង់នៅពេលទ្រង់យាងមក (១យ៉ូហាន ២:២៨)។

នរក

នរក។  មនុស្សជាច្រើនគិតថាស្ថានសួគ៌ និងឋាននរកជាកន្លែងដែលព្រះចាត់យើងឲ្យទទួលរង្វាន់ ឬដាក់ទោសយើង។  ប៉ុន្តែគ្រិស្តអរតូដុក្សមិនជឿលើគំរូ “ពីរជាន់” នៃសកលលោកនេះទេ។

យើងជឿថាព្រះគឺ «មានវត្តមាននៅគ្រប់កន្លែង ហើយបំពេញគ្រប់អ្វីៗទាំងអស់» ហើយថាអ្វីដែលយើងបកស្រាយថាជាសេចក្ដីសង្រ្គោះ ឬសេចក្ដីវិនាស ការពិតទៅ គឺការឆ្លើយតបរបស់យើងចំពោះក្ដីស្រឡាញ់ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌរបស់ព្រះ។  ឋាននរកត្រូវបានគេយល់ថាជាវត្តមានរបស់ព្រះដែលត្រូបានទទួលបទពិសោធន៍ដោយមនុស្សម្នាក់ដែលតាមរយៈការប្រើឆន្ទៈសេរី បដិសេធសេចក្ដីស្រឡាញ់ដ៏ទេវភាពរបស់ព្រះ។  គេនឹងត្រូវបានទទួលនូវទុក្ខដោយសេចក្ដីស្រឡាញ់របស់ព្រះ និងរងទុក្ខដោយការនៅក្នុងវត្តមានដ៏អស់កល្បរបស់ព្រះ ដោយមិនបានមានសព័ន្ធភាពដ៏វិសុទ្ធជាមួយនឹងព្រះ។

វត្តមានដ៏ភ្លឺស្វាងនៃព្រះនឹងត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងពិភពលោកនេះនៅចុងបញ្ចប់នៃយុគសម័យនេះ។  អ្នកដែលរួមរស់ជាមួយទ្រង់ចូលរួមក្នុងពន្លឺរបស់ទ្រង់ ដែលចូលមកក្នុងយើងនូវអាហារ និងភេសជ្ជៈ និងពន្លឺ និងសេចក្តីអំណរ ដែលធ្វើឲ្យយើងបំភ្លឺខ្លួនយើង។  ឋាននរកគឺជាទារុណកម្មដែលបានរងទុក្ខដោយអស់អ្នកដែលខ្លួននៅក្នុងវត្តមាននៃពន្លឺរបស់ព្រះ ប៉ុន្តែគេបានបែកចេញពីសព័ន្ធភាពដ៏វិសុទ្ធជាមួយនឹងទ្រង់។

សម្ព័ន្ធភាពនៃពួកសត្តបុគ្គល

សម្ព័ន្ធភាពនៃពួកសត្តបុគ្គល។  នៅពេលដែលពួកគ្រីស្ទានចាកចេញពីជីវិតនេះ ពួកគេនៅតែជាផ្នែកដ៏សំខាន់នៃព្រះសហគមន៍ ដែលជារូបកាយរបស់ព្រះគ្រីស្ទ។  ពួកគេមានជីវិតនៅក្នុងព្រះអម្ចាស់ ហើយ « បានចុះឈ្មោះនៅស្ថានសួគ៌ » ( ហេព្រើរ 12:23 ) ។  ពួកគេថ្វាយបង្គំព្រះជាម្ចាស់ (វិវរណៈ ៤:១០) ហើយរស់នៅស្ថានសួគ៌របស់ទ្រង់ (យ៉ូហាន ១៤:២)។  នៅក្នុងពិធីបុណ្យ យូការីស្ត យើងមក “ទីក្រុងនៃព្រះដ៏មានព្រះជន្មរស់” ហើយចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយនឹងពួកសត្តបុគ្គលក្នុងការថ្វាយបង្គំព្រះរបស់យើង (ហេព្រើរ 12:22)។  ពួកគេគឺជា “ពពកនៃសាក្សី” ដ៏អស្ចារ្យដែលនៅជុំវិញយើង ហើយយើងព្យាយាមយកតម្រាប់តាមពួកគេក្នុងការរត់ “ប្រណាំងដែលនៅចំពោះមុខយើង” (ហេព្រើរ 12:1)។  ការបដិសេធ ឬមិនអើពើនឹងសម្ព័ន្ធភាពនៃពួកបរិសុទ្ធគឺជាការបដិសេធថាអ្នកដែលបានស្លាប់នៅក្នុងព្រះគ្រីស្ទនៅតែជាផ្នែកនៃព្រះសហគមន៍របស់ទ្រង់។

ម៉ារី

ម៉ារីត្រូវបានគេហៅថា ទេអូតូកុស (Theotokos) មានន័យថា “អ្នកពរពោះព្រះជាម្ចាស់” ឬ “មាតារបស់ព្រះជាម្ចាស់” ដោយសារតែនាងបានបង្កើតព្រះរាជបុត្រា(ខាងសាច់ឈាម)នៃព្រះនៅក្នុងផ្ទៃរបស់នាងហើយពីនាងនោះទ្រង់បានទទួលបានមនុស្សជាតិរបស់ទ្រង់។  អេលីសាបិត ជាម្តាយរបស់យ៉ូហានបាទីស្ទ បានទទួលស្គាល់ការពិតនេះ នៅពេលនាងហៅម៉ារៀថា «មាតានៃព្រះអម្ចាស់របស់ខ្ញុំ» (លូកា 1:43)។  ម៉ារីបាននិយាយអំពីខ្លួននាងថា « គ្រប់ជំនាន់នឹងហៅខ្ញុំថាមានពរ » (លូកា 1:48 ) ។  ដូច្នេះ យើងនៅជំនាន់យើងហៅនាងថាមានពរ។  ម៉ារីបានរស់នៅដោយបរិសុទ្ធ និងជីវិតដ៏វិសុទ្ធ ហើយយើងគោរពនាងយ៉ាងខ្ពស់ជាគំរូនៃភាពវិសុទ្ធ ជាអ្នកទីមួយដែលទទួលយកការប្រោសលោះ គឺជាមាតានៃមនុស្សជាតិថ្មីនៅក្នុងព្រះរាជបុត្រារបស់នាង ។  វាជារឿងគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះគ្រិស្តបរិស័ទអរតូដុក្ស ដែលគ្រិស្តបរិស័ទជាច្រើនក្រុមដែលអះអាងថាជឿលើព្រះគម្ពីរ តែមិនដែលហៅម៉ារីថាបានប្រទានពរ ឬផ្តល់កិត្តិយសដល់នាងដែលបានបង្កើត និងចិញ្ចឹមបីបាច់ព្រះជាម្ចាស់ជាព្រះរាជបុត្រានៅក្នុងសាច់ឈាមមនុស្សនោះទេ។

វិន័យ

ការមានវិន័យអាចនឹងក្លាយជាការចាំបាច់ដើម្បីរក្សាភាពបរិសុទ្ធ និងភាពបរិសុទ្ធនៅក្នុងព្រះសហគមន៍ និងដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រែចិត្តចំពោះអ្នកដែលមិនបានឆ្លើយតបនឹងការដាស់តឿនរបស់បងប្អូនប្រុសស្រីនៅក្នុងព្រះគ្រីស្ទ និងនៃព្រះសហគមន៍ដើម្បីលះបង់អំពើបាបរបស់ពួកគេ ។  វិន័យព្រះសហគមន៍ច្រើនតែផ្តោតជុំវិញការដកខ្លួនចេញពីការទទួលពិធីសម្ព័ន្ធភាពដ៏វិសុទ្ធ (excommunication)។  ព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មីកត់ត្រាពីរបៀបដែល សត្ត ប៉ូល បានបញ្ជាឱ្យដាក់វិន័យដក់ចេញនូវសម្ព័ន្ធភាពដ៏វិសុទ្ធនៃបុរសដែលមិនប្រែចិត្តដែលពាក់ព័ន្ធនឹងទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទជាមួយប្រពន្ធរបស់ឪពុកគាត់ (1 កូរិនថូស 5:1–5) ។  សាវកយ៉ូហានបានព្រមានថា យើងមិនត្រូវទទួលអ្នកដែលបដិសេធដោយចេតនានូវសេចក្តីពិតនៃព្រះគ្រីស្ទទេ ( យ៉ូហាន ទី២ ៩, ១០ ) ។  ពេញមួយប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់យើង ព្រះសហគមន៍អរតូដុក្សបានអនុវត្តវិន័យដោយក្តីមេត្តា នៅពេលដែលវាចាំបាច់ តែងតែជួយនាំមកនូវការកែប្រែចិត្តដែលត្រូវការ និងជួយរាស្ដ្ររបស់ព្រះជាម្ចាស់ឱ្យរស់នៅក្នុងជីវិតដ៏បរិសុទ្ធ និងវិសុទ្ធ មិនដែលដាក់ទណ្ឌកម្មឡើយ។