សត្តីមហាមរណសាក្សីដ៏វិសុទ្ធ អ៊ីរ៉េន
THE HOLY GREAT-MARTYR IRENE
អ៊ីរ៉េនរស់នៅតំបន់បាល់កង់ ក្នុងសម័យកាលពួកសាវ័ក នៅទីក្រុងម៉ាហ្គេដុន (Magedon)។ ឪពុករបស់នាងឈ្មោះលីស៊ីនុស (Licinius) ជាអ្នកអភិជន ថ្នាក់ក្រោម។ អ្នកខ្លះគិតថានាងជាជនជាតិស្លាវ។ អ៊ីរ៉េនកើតក្នុងគ្រួសារសាសនាព្រះក្លែងក្លាយ ដោយមានឈ្មោះដើមថា ពេណេឡូពេ (Penelope)។ នាងបានសិក្សាអំពីជំនឿគ្រីស្ទានពីគ្រូរបស់នាងឈ្មោះ អាពេលីអានុស (Appelianus)។ សត្តធីម៉ូថេ (Timothy) សិស្សរបស់សាវ័កប៉ុល បានធ្វើពិធីជ្រមុជទឹកដល់នាង និងបរិវាររបស់នាង ហើយបានផ្តល់ឱ្យនាងនូវសំបុត្ររបស់សាវ័កប៉ុលសម្រាប់អាន។ ដោយបដិសេធមិនព្រមរៀបការ នាងបានធ្វើឱ្យឪពុកខឹង ហើយចង់ធ្វើទារុណកម្មនាង។ ផ្ទុយទៅវិញ នាងបានបំភ្លឺឪពុករបស់នាងឱ្យប្តូរមកជឿគ្រីស្ទាន តាមរបៀបមួយដ៏អព្ភូតហេតុ។
អ៊ីរ៉េនត្រូវបានធ្វើទារុណកម្មដោយព្រះមហាក្សត្រ៤អង្គ (មិនរាប់បញ្ចូលឪពុកនាង) ប៉ុន្តែព្រះជាម្ចាស់បានជួយនាងតាមរយៈទេវទូតទ្រង់។ ព្រះមហាក្សត្រសេដេគីយ៉ា (Sedechias) បានជីករណ្តៅពោរពេញដោយពស់និងខ្យាដំរី ហើយដាក់នាងចូលទៅកប់ត្រឹមក។ ប៉ុន្តែទេវទូតបានបំផ្លាញសត្វគួរអោយស្អប់ខ្ពើមទាំងនោះ ហើយរក្សានាងឱ្យគ្មានរបួសស្នាមសូម្បីបន្ទិច។ ព្រះមហាក្សត្របានព្យាយាមអារនាងជាពីរ ប៉ុន្តែរណាបានបាក់នៅពេលប៉ះខ្លួននាងដូចជាប៉ះថ្ម។ បន្ទាប់មក ស្ដេចដដែលនេះ បានចងនាងជាប់នឹងកង់ក្រោមម៉ាស៊ីនកិនទឹក ហើយបញ្ចេញទឹកហូរដោយសង្ឃឹមថានឹងលង់ទឹកនាង។ ប៉ុន្តែទឹកមិនព្រមហូរទេ ហើយបាននៅស្ងៀម ហើយនាងព្រហ្មចារីនេះនៅតែនៅមានជីវិត។
ព្រះមហាក្សត្រសាព័រ (Sapor) បុត្ររបស់ព្រះមហាក្សត្រសេដេគីយ៉ា បានផ្ចាប់ជើងនាងជាមួយដែកគោលច្រើន ដាក់បាវខ្សាច់មកលើនាង ហើយបានបញ្ជឱ្យដឹកនាងដូចសត្វ ដល់ឆ្ងាយក្រៅភូមិ។ «ខ្ញុំដូចជាសត្វនៅមុខទ្រង់ ឱព្រះអម្ចាស់អើយ!» នាងបាននិយាយ ខណៈដែលនាងរត់តាមអ្នកធ្វើទារុណកម្មដែលចងខ្សែទាញនាង។ ទេវទូតបានរុំញ័រផែនដី ហើយផែនដីបានបើកមាឌលេបយកអ្នកធ្វើទារុណកម្មទាំងនោះ។ បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ទារុណកម្មទាំងអស់ ដែលនាងបានបំភ្លឺពួកសាសនាព្រះក្លែងក្លាយ រាប់មិនអស់ឱ្យប្តូរមកជឿជំនឿគ្រីស្ទាន អ៊ីរ៉េនបានចូលទៅទីក្រុងកាល់លីនីគុស (Callinicus) ដែលនាងបានផ្សព្វផ្សាយជំនឿគ្រីស្ទាន។
ព្រះមហាក្សត្រនៅក្រុងនោះឈ្មោះនូមេរីអាន (Numerian) បានព្យាយាមសម្លាប់នាងដោយចាប់នាងដាក់ចូលទៅក្នុងឡភ្លើងគោដែក ចំនួន៣ដង តែនាងនៅតែនៅរស់។ មនុស្សជាច្រើនបានឃើញរឿងនេះហើយបានជឿ។ មេដឹកនាំកំពូលឈ្មោះ វ៉ាន់ដូណុស បាននាំនាងទៅទីក្រុង កុងស្តាន់ទីយ៉ា (Constantina) ជាកន្លែងដែលគាត់គិតចង់សម្លាប់នាងដោយដាក់នាងនៅលើដែកក្តៅក្រហម។ ប៉ុន្តែវាក៏មិនបានធ្វើបាបសត្ត អ៊ីរ៉េន ដែរ ហើយនាងបាននាំមនុស្សជាច្រើនមកកាន់ជំនឿពិត។
ចុងក្រោយ អ៊ីរ៉េនបានទៅដល់ទីក្រុងមេសេមប្រីយ៉ា (Mesembria) ដែលនាងត្រូវបានសម្លាប់ដោយព្រះមហាក្សត្រស្ហាពើ (Shapur) ប៉ុន្តែព្រះជាម្ចាស់បានដាស់នាងឱ្យរស់ឡើងវិញ។ ព្រះមហាក្សត្រ និងប្រជាជនជាច្រើនបានឃើញហេតុការណ៍នេះ ហើយបានជឿលើព្រះគ្រីស្ត និងទទួលពិធីជ្រមុជទឹក។ តាមរយៈការរងទុក្ខនិងអព្ភូតហេតុរបស់នាង សត្តីអ៊ីរ៉េនបានបំភ្លឺពួកសាសនាព្រះក្លែងក្លាយចំនួន ជាងមួយសែននាក់ឱ្យប្តូរមកជឿជំនឿគ្រីស្ទាន។ ទីបំផុត នាងបានចូលទៅក្នុងម្ឈូស ហើយបញ្ជាឱ្យអាពេលីអានុសបិទវា។ ៤ថ្ងៃក្រោយមក ពេលបើកម្ឈូស គេមិនបានឃើញរាងកាយរបស់នាងទេ។ ដូច្នេះ ព្រះជាម្ចាស់បានប្រទានសិរីដល់សត្តីមហាមរណសាក្សីអ៊ីរ៉េនដ៏អស់កល្ប ដែលនាងបានលះបង់អ្វីៗទាំងអស់ និងអត់ទ្រាំជាមួយអ្វីៗទាំងអស់ដើម្បីឱ្យព្រះជាម្ចាស់បានរុងរឿងក្នុងចំណោមមនុស្ស។
កំណត់សម្គាល់
*) អគ្គបីស្សប ភីឡារេត នៃឆឺនីហ្គុវ (Archbishop Philaret of Chernigov) ជឿថាសត្តីអ៊ីរ៉េនជាជនជាតិស៊ែប។ សូមអានពី «ជីវិតនៃសត្តបុគ្គល» របស់លោក។
ព្រះសហគមន៍គ្រិស្តសាសនា ឣូតូដុក ប្រចាំនៅប្រទេសកម្ពុជា (តំណាងព្រឹទ្ធាចារ្យមូស្គូវ) 