ព្រះសហគមន៍គ្រិស្តសាសនា ឣូតូដុក ប្រចាំនៅប្រទេសកម្ពុជា (តំណាងព្រឹទ្ធាចារ្យមូស្គូវ)

លោក​ យ៉ូហាននីគីយ៉ុស ដែលជាពន្លឺខាងផ្លូវវិញ្ញាណដ៏អស្ចារ្យ បានកើតនៅក្នុងភូមិម៉ារីកាតា នៅខេត្តប៊ីធីនី ជាកូនរបស់​ លោកមិរីទ្រីស (Myritricius) និងម្តាយអាណាស្តាស៊ី (Anastasia)។ ក្នុងវ័យកុមារ លោកធ្លាប់ជាអ្នកគង្វាលចៀម។ ពេលលោកគង្វាលចៀម លោកចូលចិត្តគេចខ្លួនទៅកន្លែងស្ងប់ស្ងាត់ ហើយអធិស្ឋានពេញមួយថ្ងៃ​ ខណះពេលដែល ដើរជំវិញ ហ្វូងចៀមរបស់លោក ហើយធ្វើសញ្ញាឈើឈើឆ្កាង ដើម្បីកុំឱ្យហ្វូងចៀមនោះវង្វេងឬរត់ខ្ចាត់ខ្ចាយ។ ក្រោយមក លោកត្រូវបានជ្រើសរើសអោយចូលក្នុងទាហាន ហើយបានបង្ហាញភាពក្លាហានយ៉ាងអស្ចារ្យ ជាពិសេសក្នុងសង្គ្រាមជាមួយពួកប៊ុលហ្គារី។

បន្ទាប់ពីបម្រើការក្នុងយោធា លោកយ៉ូហាននីគីយ៉ុសបានដកខ្លួនទៅកាន់ភ្នំអូលីមប៉ូស (Mount Olympus) នៅតំបន់អាស៊ីតូច ដែលលោកត្រូវបាន បំបួសជាលោកសង្ឃ ហើយបាន ឧទ្ទិសខ្លួនទៅដល់ជីវិតរស់នៅជាអ្នកបួស​ រហូតដល់លោកសោយទិវង្គតក្នុងវ័យចាស់ជរា។ លោកបានអនុវត្តន៍ ជីវិតអ្នកបួស ជាងហាសិបឆ្នាំក្នុងទីតំបន់ផ្សេងៗ ហើយបានទទួលអំណោយ ដ៏បរិបូរណ៍ ក្នុងការធ្វើអព្ភូតហេតុ ពីព្រះជាម្ចាស់។ លោកបានព្យាបាលរាល់ជម្ងឺឈឺថ្កាត់ បណ្តេញអារក្ស និងធ្វើឱ្យសត្វព្រៃក្លាយជាស្លូតបូត។ ជាពិសេស លោកមានអានុភាពលើសត្តពស់​ និង អាចឆ្លងកាត់ទឹក ដូចជាឆ្លងលើដីគោក ហើយអាចក្លាយជាអរូបី មិនអោយមនុស្សមើលឃើញ នៅពេលលោកមានបំណងចង់ធ្វើដូច្នេះ ហើយអាចទាយព្រឹត្តិការណ៍អនាគតបាន។

លោកត្រូវបានគេសម្គាល់ដោយភាពដាក់ខ្លួនខ្លាំង និងភាពស្លូតបូត។ រូបរាងខាងក្រៅរបស់លោកគឺស្រដៀងនឹងយក្ស ដ៏ធំធេង និងមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្លា។ លោកបានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងជោគវាសនានៃព្រះសហគមន៍របស់ព្រះជាម្ចាស់។ ក្នុងអំឡុងពេលមានជម្លោះអំពី រូប អាយខន (iconoclast controversy) លោកត្រូវបានគេបោកប្រាស់ពេលដំបូង ប៉ុន្តែក្រោយមកបានផ្តាច់ខ្លួនចេញពីទស្សនៈប្រឆាំងរូបអាយខន ហើយក្លាយជាអ្នកគាំទ្រដ៏ខ្លាំងខ្លា នៃការគោរព រូបអាយខន។ លោកមានមិត្តភាពដ៏ជ្រាលជ្រៅជាមួយនឹងសម្តេច ប៉ាទ្រីអាក្ខ​ មេតូឌ្យុស (Methodius) នៃកុងស្តង់ទីប៉ុល។ លោកយ៉ូហាននីគីយ៉ុស បានរស់នៅអស់រយៈពេល ៩៤ ឆ្នាំ ហើយបានសោយទិវង្គតយ៉ាងសន្តិភាពក្នុងព្រះអម្ចាស់ នាឆ្នាំ ៨៤៦ នៃគ.ស។ លោកជាអ្នកធ្វើអព្ភូតហេតុដ៏អស្ចារ្យ ទាំងពេលលោកនៅរស់ និងក្រោយពីសោយទិវង្គត។